بررسی اثر غلظتهای مختلف بیکربنات سدیم (تنش قلیائیت) بر برخی از واریته های کلم در سیستم هیدروپونیک
نویسندگان
doi
10.22077/escs.2012.115چکیده
به منظور بررسی اثر غلظت های مختلف بی کربنات سدیم بر عملکرد چهار واریته مهم کلم، یک آزمایش گلخانه ای با دو فاکتور شامل واریته در چهار سطح (کلم گل، کلم پیچ، کلم بروکسل و کلم قمری) و بی کربنات سدیم در سه سطح (صفر، 10 و 20 میلی مولار) با سه تکرار انجام شد. تجزیه داده ها در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. بذور جوانه دار شده در مرحله چهار برگی به گلدان های چهار لیتری حاوی محلول غذایی هوادهی شده انتقال یافتند. پس از یک ماه رشد، دانهال ها به مدت دو ماه تحت تاثیر تیمار بی کربنات سدیم قرار گرفتند. نتایج نشان داد که وزن خشک برگ و ریشه با افزایش غلظت بی کربنات سدیم به طور معنی داری کاهش یافت. در پاسخ به افزایش بی کربنات سدیم، محتوای کلروفیل a ، کلروفیل b ، F v /F m و کارایی فتوسنتزی ( PI ) در تمام واریته ها کاهش نشان داد؛ این در حالی بود که کمترین کاهش کلروفیل a و کلروفیل b در کلم پیچ و کلم گل مشاهده شد. فرایندهای تنظیم اسمزی در پاسخ به افزایش غلظت بی کربنات سدیم در گیاهان کلم فعال شد به گونه ای که در واریته کلم قمری افزایش در میزان پرولین و کربوهیدرات محلول مشاهده شد. در اثر افزایش غلظت بی کربنات سدیم، میزان فسفر، پتاسیم، منیزیم، آهن، روی و منگنز گیاهان کاهش و میزان سدیم و کلسیم افزایش یافت. تنش بیکربنات سدیم در غلظت20 میلی مولار باعث کاهش معنیدار غلظت آهن در برگ و ریشه گردید به طوری که در برگ غلظت آهن در این سطح نسبت به شاهد نزدیک به 150 درصد کاهش نشان داد. در ارتباط با واریتهها نتایج نشان داد که بیشترین میزان غلظت آهن در واریتههای کلم قمری و کلم پیچ مشاهده شد .