چشمانداز معاهده 2017 ممنوعیت سلاحهای هستهای و پیامدهای آن بر ایران
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم و فنون هستهای (نویسنده مسئول)؛
2 کارشناس حقوق سازمان انرژی اتمی ایران؛
doi
10.22034/mr.2021.3910.4387چکیده
معاهده ممنوعیت سلاحهای هستهای در20 سپتامبر سال 2017 تصویب شد و تاکنون (تیر 1401) 60 دولت به آن ملحق شدهاند. این معاهده که آخرین اقدام حقوقی جامعه بینالمللی علیه سلاحهای هستهای تلقی میشود، در22 ژانویه 2021 لازمالاجرا شد. جمهوری اسلامی ایران، بهرغم اینکه متن معاهده را در اجلاس 7 جولای 2017 سازمان ملل متحد در نیویورک تأیید کرد، هنوز به عضویت آن درنیامده است. اینکه اجرای این معاهده تا چه میزان میتواند بر فرایند نامشروعسازی و حذف تسلیحات هستهای در جهان اثر گذاشته و الحاق یا عدم الحاق ایران به آن چه پیامدهایی میتواند برای کشور در پی داشته باشد، سؤالی است که مقاله حاضر با روش توصیفی - تحلیلی به بررسی و ارزیابی آن پرداخته است. نگارندگان مقاله بر این باورند که اجرای معاهده فرایند نامشروعسازی، خلع و حذف سلاحهای هستهای در جهان را تسریع و تشدید کرده و فشارها علیه دولتهای دارنده چنین سلاحهایی را افزایش خواهد داد. درعینحال نظر به مخالفت سخت دولتهای دارنده سلاح هستهای با معاهده، تحقق اهداف معاهده میتواند با موانعی روبهرو شود. همچنین پیوستن به این معاهده، ضمن اینکه میتواند تأثیر مثبتی بر جایگاه بینالمللی ایران در مبارزه با سلاحهای هستهای و پایبندی به شفافیت هستهای داشته باشد، چالشهای بینالمللی جدیدی نیز برای آن به دنبال خواهد داشت.