گزارش علمی کوتاه: ارزیابی وگزینش لاین های بین المللی جو تحت شرایط خشکی آخر فصل

نویسندگان
doi
10.22077/escs.2011.101
چکیده

دستیابی به ارقام جو که با حداقل آبیاری در بهار بتوانند عملکرد دانه قابل قبولی تولیدکرده و دارای عملکرد بالا و پایدار در محیط ­ های متفاوت باشند از جایگاه ویژه ­ ای در برنامه ­ های به نژادی برخورداراست. به منظور تعیین مناسب ­ ترین شاخص ­ های تحمل به تنش خشکی و شناسائی ژنوتیپ ­ های مقاوم به خشکی، تعداد 171 ژنوتیب بین المللی جو دریافتی از ایکاردا به همراه شاهد ریحان03 در دو شرایط تنش خشکی (قطع آبیاری از مرحله گلدهی) و بدون تنش در سال زراعی 1385-1384 درایستگاه ­ های تحقیقاتی کرج و مشهد کشت و ارزیابی ژنوتیپ ­ ها از نظر تحمل به خشکی با استفاده از شاخص ­ های تحمل به تنش ( STI )، حساسیت به تنش ( SSI )، تحمل ( TOL )، میانگین بهره­وری ( MP ) و میانگین هندسی ( GMP ) انجام گردید . بطور کلی براساس نتایج ایستگاه­های کرج و مشهد و درنظر گرفتن تمام شاخص­های حساسیت و تحمل به خشکی و همچنین عملکرد در دو شرایط نرمال وخشکی لاین­های شماره 159، 160، 162، 116، 104 و 106 به عنوان لاین­های برتر و متحمل به تنش خشکی و ژنوتیپ­های 131، 64، 24، 26، 130، 63، 30 و 118 به عنوان ژنوتیپ­های حساس به خشکی شناسایی و جهت استفاده در برنامه­های به­نژادی جو و آزمایشات مقایسه عملکرد یکنواخت سراسری در نظر گرفته شدند. برای تعیین روابط بین عملکرد دانه و شاخص­ها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده گردید و مشخص شد که شاخص­های STI ، GMP و MP در هر دو شرایط دارای همبستگی مثبت و معنی­داری با عملکرد دانه می­باشند و می­توانند جهت شناسایی ژنوتیپ­های متحمل به خشکی و پر محصول در هر دو شرایط محیطی بکار روند.