فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حکایت، نوعی گفتمانی روایی است که انتقال پیام‏های اخلاقی و رفتاری را به شیوۀ غیرمستقیم امکان‌پذیر می‌سازد. تمثیل نیز گونه‏ای ابزار بلاغی است که ذهن را به قیاس و قضاوت میان دو امر مشابه سوق می‏دهد؛ ازاین‌رو، حکایت‏های تمثیلی ابزار مناسبی برای پرورش تفکر کودک و نوجوان و تسهیل‏ در تحقق اهداف تعلیم‌وتربیت به ‏شمار می‏آیند. در ادبیات فارسی، حکایت‏های تمثیلیِ مثنوی، بستر مناسبی برای قصه‏گویی خلاق فراهم می‏آورند. افزون‌بر این ویژگیِ کلی، گفت‌وگومحوریِ تمثیل‏ها، مؤلفه‏ای است که ما را با قابلیت اقتباس از تمثیل‏های مثنوی در ادبیات نمایشی کودک و نوجوان روبرو می‏کند. نخستین ویژگی نمایشیِ حکایت‏های تمثیلی در مثنوی، واقع‏گرایی و باورپذیری است؛ زیرا احکام اخلاقی را ازطریق گفت‌وگو میان مردم عادی طرح می‏کنند و بیشترِ زمینه‏های معرفتی را با متن زندگی پیوند می‏زنند. ویژگی دیگر، سادگی و کوتاهی گفت‌وگوها و نیز رفت‌وآمد میان طرفین گفت‌وگوست که از منظر سبک، برای بازآفرینی در ادبیات نمایشی کودک و نوجوان مناسب‌اند. همچنین، حکایت‏های گفت‌وگومحورِ مثنوی، سرشتی چندصدایی دارند؛ به‏نحوی‌که اندیشه‏های موافق و مخالف در قالب گفت‌وگو بیان می‏شود و فرهنگ گفت‌وگو را به گروه سنی کودک و نوجوان آموزش می‏دهد. مؤلفه‏هایی مانند خلق گفت‌وگو میان حیوانات یا پردازش گفت‌وگوهایی که کودکان در آن نقش دارند نیز به این مجموعه ویژگی‌ها اضافه می‏شود. در این پژوهش، قابلیت اقتباس از گفت‌وگوهای نمایش قصه‏های مثنوی برای اقتباس در ادبیات نمایشی کودک و نوجوان با روش توصیفی‌ـ‌ تحلیلی بررسی شده است.