«کشفالاسرار و مکاشفات الانوارِ» روزبهان بقلی شیرازی؛ نقدی بر تصحیحها و ترجمهها
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
doi
10.22108/jpll.2025.144949.1917چکیده
کتاب کشفالاسرار و مکاشفات الانوار از مهمترین آثار روزبهان بقلی شیرازی (522ـ6060 ق) و از خاصترین نوشتههای صوفیانه در فرهنگ اسلامی است. این کتاب، گزارشی از رؤیاها و مکاشفههای او یا به تعبیری زندگینامۀ باطنی این عارف بزرگ است. تاکنون چهار تصحیح و ترجمۀ کامل و نیز یک ترجمة فارسی مستقل (بدون متن اصلی) از این اثر منتشر شده است. این مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی به مقایسة این چهار تصحیح ازنظر روششناسی و دقت در انتخاب و ویرایش کلمات میپردازد. همچنین، فهرستی از برخی اغلاط موجود در ترجمههای چهارگانه ارائه شده است. درمجموع، باتوجهبه اهمیت این اثر، نیاز حتمی به تصحیح دوبارۀ این کتاب احساس میشود. بااینهمه، در میان آثار موجود، تصحیح مهدی فاموری بهترین گزینه به شمار میرود. ویراستِ فیروزۀ پاپان متین ازنظر فضلِ تقدم و در اختیار داشتن نسخۀ پاریس دارای اهمیت است. تصحیح مریم حسینی هم توانسته برخی اغلاط متن را بهدرستی اصلاح کند. درنهایت، تصحیح محمّد خواجوی دارای کمترین اصالت است و ترجمۀ امیرحسین اللهیاری نیز اثری مفید اما نابسنده ارزیابی میشود.
