معرفی نسخة خطی اشعةاللوایح عبدالملک بن عبدالغفور انصاری مشهور به امانالله پانیپتی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

doi
10.22108/jpll.2025.143899.1883
چکیده

نسخه‌های خطی گنجینه‌های عظیمی به شمار می‌روند که تصحیح و چاپ آن‌ها بسیار ارزشمند است. نسخة خطی اشعة‌اللوایح، اثر عبدالملک بن عبدالغفور انصاری پانی‌پتی مشهور به امان‌الله، از پیروان مکتب وحدت وجود با سرسلسلگی محی‌الدین ابن عربی، در سدة دهم هجری قمری است. این اثر تاکنون به چاپ نرسیده است. اشعة‌اللوایح شرحی بر رسالة لوایح عارف بزرگ قرن نهم هجری، نورالدین عبدالرحمن جامی است و باتوجه‌به برجستگی و ارزشمندی آثار جامی، تبیین و تفسیر این شرح ضروری به نظر می‌رسد. از سوی دیگر، ارتباط نزدیک امان‌الله (با دو واسطه شاگرد جامی) نیز به ارزش و اهمیت اشعة‌اللوایح می‌افزاید. امان‌الله در مقدمة این نسخه، به شرح مفصلی از برخی اصطلاحات و مضامین عرفانی پرداخته است. وی با بیشتر سلاسل متصوّفه در ارتباط بوده و مطالعات زیادی بر آثار اهل عرفان و تصوف داشته است؛ به همین دلیل برای نگارش این اثر، از دانش کافی بهره‌مند بوده است. ازاین‌رو، اشعة‌اللوایح می‌تواند دریچه‌ای نو برای کشف، درک و دریافت اصطلاحات، مضامین عرفانی، اقوال و آموزه‌های بزرگان مکتب وحدت وجود باشد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با انتخاب نسخة اساس و مقابلة هفت نسخة موجود، به معرفی این اثر ارزشمند می‌پردازد.