امکانسنجی توزیع بهینه جمعیت در پهنه سرزمینی ایران بر پایه امکانات طبیعی و انسانی
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه جامع امامحسین (ع)؛
2 دانشآموخته دکتری جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)؛
doi
10.22034/mr.2021.4464.4377چکیده
جمعیت عامل اعتلا و بالندگی یک کشور است. وضعیت فعلی استقرار جمعیت و نظام شهرنشینی در کشور حاکی از تمرکزگرایی شدید و به نوعی شهرنشینی وابسته است که میراث شهرنشینی و سیاستهای جمعیتی دوران قبل از انقلاب اسلامی و سیاستهای ناکارآمد فعلی است. برای قطع شدن این زنجیره معیوب شهرنشینی و توزیع جمعیت به سیاستهای جدید و نظام تصمیمگیری بدیعی که مبتنیبر توسعه پایدار باشد احتیاج خواهد بود. هدف از این پژوهش ارزیابی پهنههای مطلوب اسکان جمعیت کشور به منظور بازتوزیع جمعیت برای کاهش تمرکزگرایی و آسیبهای منبعث از آن است. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی - تحلیلی بوده و برای مکانیابی پهنههای مطلوب اسکان جمعیت کشور از مدل ترکیبی منطق فازی و تحلیل شبکه استفاده شده است. یافتهها حاکی از آن است که برمبنای معیارهای 21گانه استفاده شده در پژوهش، اغلب مساحت استانهای مرکزی و شرقی کشور که در حال حاضر نیز از جمعیت کمی برخوردارند برای اسکان نامناسب معرفی شده است. در نهایت دو راهکار در انتهای پژوهش معرفی شده که یکی تمرکززدایی از شهرهای با جمعیت بالا و هدایت آنها به شهرهای با جمعیت پایین در مناطق مطلوب برای اسکان و دیگری هدایت جمعیت به مناطق مرکزی، جنوبی و شرقی البته با بسترسازی دقیق و اساسی و توجه به مبانی اجتماعی - جمعیتی کشور است.