فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با رویکردی فرارشته‌ای یک مطالعه علمیِ دین، از ترکیب جامعه شناسی دین و اقتصادسیاسی نهادگرایانه است که در قالب یک مطالعه توصیفی-تحلیلی به این مسأله می‌پردازد که چگونه رویکردهای اقتصادی و رویکردهای دینی و ایمانی در منظومه نظری پشتیبان تعدیل ساختاری با امر دینی مواجه می‌شوند؟ در پاسخ از روش اسنادی در قالب یک پژوهش بنیادی استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد در این مواجهه، یک الگوی بازگشتِ دین به حوزه عمومی به سبک نئولیبرال، انجیلی و نومحافظه‌کار در سرمایه‌داری مالی و رانتی شکل می‌گیرد. در رویکردهای اقتصادی پشتیبان، سه روند کلی «مالی‌سازی نظام حیات جمعی ازطریق نهادینه‌سازی سرمایه‌داری ‌مالی»، «وارونه‌سازی دولت رفاه» و «التهاب و گسست فراگیر حاصل از اجرای برنامه تعدیل ساختاری به مثابه یک نسخه تخریب‌گر چند وجهی» شناسایی شد. در رویکردهای دینی پشتیبان نیز سه روند کلی «برساخت و بومی‌سازی توجیه دینی وارونه‌سازی دولت رفاه به سبک خوانش انجیلی از ادیان»، «بازگشت دین به حوزه عمومی به سبک نئولیبرال و انجیلی پس از وارونه‌سازی دولت رفاه در سرمایه‌داری مالی رانتی» و «شکل‌گیری معنویت‌های مقاومت به سبک نئولیبرال و انجیلی در مواجهه با انبوه بحران‌های نظام سرمایه‌سالار» شناسایی شد. بدین‌ترتیب، در بستر سرمایه‌داری مالی رانتی،.دولت رفاه وارونه‌سازی می‌شود. با تسلط منطق بنگاه‌داری دینی، مفاهیم اصلی عدالت و آزادی وارونه و میان تهی ‌می‌شود. تعدیل ساختاری به عنوان یک نسخه تخریب‌گر، موتور خلق شوکهای پی‌‌در‌پی، نااطمینانی و التهاب در جامعه می‌شود. مردم و حکومت‌ها را درگیر مناسبات استعماری و سلطه نهادی جهانی می‌‌کند. امر دینی وارونه و میان ‌تهی می‌شود. استعمار دین و فروپاشی دین شتاب می‌گیرد.