طراحی مدل حکمرانی مشارکتی مدیریت تقاضای برق در ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)؛

2 استادیار گروه مدیریت کسب‌و‌کار و کارآفرینی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران؛

3 دانش‌آموخته دکتری گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران؛

doi
10.22034/mr.2021.4529.4436
چکیده

استمرار عرضه خدمات برق به عنوان زیرساخت حیاتی جامعه، نیازمند همکاری و مشارکت طرف تقاضاست و مصرف بی‌رویه آن و عدم تأمین برق، حیات اقتصادی و اجتماعی جامعه را تهدید می‌کند. با توجه به قرارگیری حکمرانی در مرکز خط‌مشی‌های عمومی، مشارکت ذی‌نفعان تقاضای برق می‌تواند منافع بسیاری را در کوتاه‌مدت و بلندمدت عاید کشور کند. هدف از مدیریت تقاضای برق، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و امکان پاسخگویی به نیاز مدیریت‌ شده خدمات برق در کشور است. به همین دلیل هدف از انجام این پژوهش، طراحی مدل حکمرانی مشارکتی برای مدیریت تقاضای برق در ایران است. روش تحقیق به لحاظ ماهیت داده از نوع کیفی و به لحاظ هدف از نوع توسعه‌ای و کاربردی است.‏ مشارکت‌کنندگان در پژوهش را 9 نفر از مدیران و خبرگان عرضه و تقاضای برق کشور تشکیل می‌دهد که به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند غیراحتمالی انتخاب شدند و حجم انتخاب آنان بر‌اساس اشباع نظری تعیین شد. گردآوری اطلاعات از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق و تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز با استفاده از فن تحلیل مضمون از طریق کدگذاری و استخراج شبکه مضامین انجام شد. نتایج به شناسایی شاخص‌های زمینه سیستم، عوامل مؤثر بر مشارکت، مشارکت، تسهیلگر مشارکت و دستاوردهای مشارکت منجر شد. پیاده‌سازی مدل تدوین‌ شده در صنعت برق کشور می‌تواند منافع زیادی از جمله تأمین برق اوج ‌بار، صرفه‌جویی در هزینه‌ها، منافع زیست‌محیطی، صرفه اقتصادی مصرف‌کنندگان و تعمیم‌پذیری الگوهای مشارکتی برای حل مسائل عمومی در کشور ایجاد کند.