فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی و تبیین سنت و مشرب عرفانی شاعرانِ عارف از ارزشمندترین پژوهش‌های ادبی ـ عرفانی و نخستین گام در شناخت آرا و اندیشه‌های عرفانی آنان است. درواقع تا مشرب عرفانی یک شاعرِ عارف به‌درستی شناخته نشود و تا معلوم نگردد جزو کدام‌یک از دو گروه عارفان سنت اول یا دوم عرفانی است، بسیاری از اشعار عرفانی او را نمی‌توان به‌درستی فهمید. در این پژوهش پس از مقدمه، تبیین می‌شود که اوحدی مراغه‌ای از عارفان کدام سنت عرفانی (سنت اول یا دوم) است؛ درواقع با بررسی هدف و غایت عارف، روش رسیدن به هدف، موضوعات و مفاهیمی که مطرح کرده است، زبان عرفانی و نظام پرورشی شاعر، آشکار می‌شود که اوحدی از عارفان سنت اول عرفانی است. پس از آن، مشرب عرفانی او بررسی می‌شود. برای این بررسی به این مسائل در آثار اوحدی توجه شده است: مبدأ و مقصد سلوک، مراحل میان مبدأ و مقصد، ترتیب مراحل سیروسلوک و مبنای تقدم و تأخر آنها، میزان و نوع تأثیر هریک از مراحل سلوک در سیر استکمالی نفس، ویژگی‌ها و توانایی‌هایی که برای پیمودن این مراحل لازم است، راه‌های فراهم‌آوردن این ویژگی‌ها و توانایی‌ها. با روشن‌شدن این‌ موارد، مشرب عرفانی اوحدی نیز شناخته می‌شود.