فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لبنان در نیم قرن اخیر به دلایلی همچون وقوع جنگ داخلی (1989-1975)، تهاجم و اشغال خاک توسط رژیم صهیونیستی (2000-1982) و افزایش دخالت‌های قدرت‌های خارجی به یکی از کانون‌های بحران نیم قرن اخیر غرب آسیا تبدیل شده است. امری که پیامدهای بسیاری از جمله، ناپایداری نهاد دولت و افزایش کنشگری بازیگران دفاعی- امنیتی مردم‌نهاد را با خود به همراه داشته است. شکل‌گیری حزب‌الله لبنان در پرتو چنین تحولاتی قابل درک است و به مثابه پاسخی به بحران‌های امنیتی شکل گرفته در این کشور به شمار می‌رود. علاوه بر آن، مجاورت جغرافیایی لبنان با برخی از کانون‌های بحران غرب آسیا، موجب فراهم شدن فضای مانور وکنشگری منطقه‌ای برای حزب‌الله شد. این تحولات به تبدیل حزب‌الله لبنان به یک بازیگر تمام عیار سیاسی و منطقه‌ای در دو دهه گذشته منجر شده است. با این وصف، هدف از این پژوهش ارائه تحلیلی جامع از ماهیت حزب‌الله لبنان است. به این منظور، مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و بهره‌گیری از مفهوم بازیگران ترکیبی در پی پاسخ به این سوال است که نقش حزب‌الله لبنان به عنوان یک بازیگر دفاعی- امنیتی مردم‌نهاد در منطقه غرب آسیا چه بوده است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حزب‌ا‌لله به واسطه انجام کارویژه‌های ترکیبیِ شبه‌دولتی (تأمین امنیت داخلی، ارائه خدمات اجتماعی و مشارکت در ساختار سیاسی) و فرادولتی (مشارکت در جنگ سوریه و سازماندهی گروه‌های عرب‌زبان محور مقاومت) نقش مهمی در تحولات غرب آسیا ایفا کرده است.