راهبرد مسئولیت محض دولت؛ روش مناسب جبران خسارات فرامرزی ناشی از کووید-19
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری حقوق بینالملل، دانشکده حقوق دانشگاه تهران؛
doi
10.22034/mr.2021.4172.4151چکیده
جهان پس از کرونا (کووید-19) با پرسشی اساسی روبهرو است: آیا دولتی بابت جبران خسارات این بیماری که همه مرزها را درنوردیده است، مسئولیت دارد یا خیر. پاسخهای مختلفی برای این پرسش مطرح میشود اما ازآنجاکه علت حتمی این بیماری مشخص نشده است، نمیتوان با قطعیت جانب پاسخی را گرفت. بااینحال ارزیابیهای اولیه نشان میدهد که منشأ اصلی شیوع این بیماری به فعالیتهایی مربوط میشود که در حقوق بینالملل در قالب «فعالیتهای منع نشده» قرار میگیرند. این وضعیت سبب میشود تا مطلوبترین گزینه برای مطالبه جبران خسارات فرامرزی ناشی از کووید-19، گرایش به سوی راهبرد جبران خسارات ناشی از فعالیتهای منع نشده باشد. مزیت مهم استناد به این مفهوم، آن است که برای درخواست جبران خسارت نیاز به اثبات هیچگونه تخلف بینالمللی علیه دولت مسئول نیست. در حال حاضر راهبرد حاکم بر نظام جبران خسارت ناشی از فعالیتهای منع نشده، بر مسئولیت اولیه و اصلی متصدی فعالیت و مسئولیت ثانوی و غایی دولت مربوطه (دولت منشأ) متمرکز است. مقاله حاضر ضمن بررسی این راهبرد، نتیجه میگیرد که درباره جبران خسارات فعالیتهای منع نشده فوقالعاده خطرناک که به خساراتی همچون کووید-19 منجر میشوند، لازم است به سمت راهبرد مسئولیت محض دولت تغییر جهت داده شود.
