شبیهسازی مسیر تولید و نقطه اوج تولید گاز از میادین مستقل دریایی ایران و سناریوهای جریان درآمدی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.48308/jem.2022.227800.1768چکیده
نظریه هوبرت در سال 1956 برای نخستین بار تولید نفت ایالات متحده را بر روی منحنی زنگوله مانند نشان داد و در ادبیات اقتصاد انرژی مطرح گردید. این نظریه طول عمر، روند زمانی و نقطه اوج تولید از ذخایر هیدروکربوری را نشان میدهد. در این تحقیق تولید گاز از میادین مستقل گازی دریایی که در حدود 60 درصد از کل تولید گاز طبیعی کشور را تامین مینمایند، شبیهسازی شد. برای جبران محدودیتهای نظری الگوی هوبرت در خصوص در نظر نگرفتن پویایی در مقادیر ذخایر، روند تولید و تولید انباشتی از روش شناسی پویای سیستمی استفاده شد. از الگوی برای شبیهسازی مقادیر تولید و اررش حال ثروت ملی گاز تولیدی از میادین مستقل دریایی استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که در سناریوی پایه نقطه اوج تولید از میادین گازی مستقل دریایی در سال 1413 با میزان حداکثر تولید در 2263 میلیون متر مکعب در روز حداکثر پتانسیل ممکن از مخازن مستقل دریایی است و ارزش اقتصادی ثروت ملی گاز تولیدی از میادین مستقل دریایی 1354 میلیارد دلار به قیمت ثابت سال 1401 خواهد بود. نتایج نشان میدهد ادامه برداشت با نرخ رشد سالانه 13% (میانگین سالهای 1390 تا 1396) در بهترین شرایط تنها تا سال 1404 میسر است. هر یک درصد افزایش در نرخ بازیافت 11 میلیارد دلار به ارزش حال اقتصادی طول عمر میدان میافزاید. نشت 10 درصدی از ذخایر قابل برداشت 87 میلیارد دلار خسارت اقتصادی به ثروت ملی وارد میکند.