فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل فرایندهای صرفی‌ـ‌واجی در ساخت افعال گالشی اشکورات، در چارچوب واج‌شناسی زایشی قاعده‌بنیاد انجام شده است. برای نیل به این هدف، صد فعل گویش گالشی اشکورات از طریق مصاحبة میدانی با گویشوران بومی در بازۀ سنی ۴۵ تا ۸۷ سال گردآوری  و با استفاده از الفبای آوایی بین‌المللی آوانویسی و تقطیع تکواژی شدند. در تحلیل داده‌ها تمرکز اصلی بر بررسی تناوب‌های واجی در ستاک‌های حال و گذشته افعال و تعامل آن‌ها با تکواژهای گذشته‌ساز و پیشوندهای تصریفی بود. صورت زیربنایی هر تکواژ بر اساس شواهد درون‌پیکره‌ای تعیین گردید و قواعد واجی مرتبط با اشتقاق صورت‌های روبنایی استخراج شد. در مواردی که بیش از یک قاعدة واجی در فرایند اشتقاق دخالت داشت، روابط ترتیبی میان قواعد یعنی تعامل‌های زمینه‌افزا، زمینه‌کاه، عکس زمینه‌افزا و عکس زمینه‌کاه مشخص گردید. تحلیل داده‌ها نشان داد که ستاک‌های فعلی در گویش اشکورات در هم‌نشینی با پسوندهای گذشته‌ساز و پیشوندهای تصریفی دچار تناوب‌های منظم واجی از جمله حذف، هماهنگی واکه‌ای و درج همخوان می‌شوند که از طریق قواعد واج‌شناسی زایشی قابل تبیین‌اند. برخی از تناوب‌ها در ستاک‌های فعلی ریشه در تحولات تاریخی زبان‌های ایرانی دارند، در حالی که برخی دیگر حاصل تعاملات همزمانی و بافت آوایی خاص این گویش‌اند. این پژوهش توانسته است با بهره‌گیری از رویکرد قاعده‌بنیاد واج‌شناسی زایشی تصویری دقیق از تعامل صرف و واج‌شناسی در ساخت افعال گویش گالشی اشکورات ارائه دهد و بر اهمیت تحلیل‌های درون‌پیکره‌ای و توجه به روابط تعاملی قواعد در فهم ساخت‌های زبانی تأکید نماید.