راهبردهای ارتقای شفافیت در رسانه‌های ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم ارتباطات ومدیریت کسب و کار، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان) (نویسنده مسئول)، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه ای، گروه مدیریت دولتی و مدیریت رسانه، دانشکده حکمرانی اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه علوم ارتباطات ومدیریت کسب و کار، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22034/bmsp.2022.306186.1615
چکیده

در دنیای امروز، شفافیت فعالیت و عملکرد، یکی از شاخص‌های اصلی سازمان‌ها و دولت‌های دموکراتیک و مردم‌سالار در جلب اعتماد و مشروعیت عمومی است. بر همین اساس پژوهش حاضر، با هدف <شناسایی راهبردهای ارتقای شفافیت در رسانه‌های ایران> انجام شد. بدین منظور تعداد 48 نفر از مدیران، متخصصان و استادان علوم ارتباطات، رسانه، جامعه‌شناسی و حقوق با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار تحقیق، مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته بود و انجام مصاحبه‌ها تا اشباع اطلاعات ادامه یافت. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از فرایند کدگذاری گلیزری استفاده شد. بر این اساس پس از تلخیص مصاحبه‌ها، در کدگذاری باز 145 کد، در کدگذاری انتخابی 36  کد و در کدگذاری نظری تعداد 14 کد و مقولة اصلی به دست آمد. همچنین، برای تأیید اعتبار یافته‌ها از تکنیک کنترل اعضا و برای تأیید پایایی از نظرهای اعضای کمیتة راهنما استفاده شد. یافته‌ها شامل ایجاد جریان آزاد اطلاعات؛ ارتقای آزادی رسانه‌ها نزد حاکمیت؛ تشکیل سازمان نظام رسانه‌ای؛ تقویت رسانه‌های کنشگر مستقل و تخصصی؛ تقویت نهادهای مدنی؛ آموزش و تربیت نیروهای رسانه‌ای؛ ارائة آموزش‌های رسانه‌ای به مدیران سازمان‌ها و روابط عمومی‌ها؛ اجرای طرح تربیت رسانه‌ای عمومی؛ تدوین نظام جامع شفافیت رسانه‌ای؛ ارتقای فرهنگ مطالبه‌گری و نقدپذیری؛ قالب‌شناسی و مخاطب‌شناسی رسانه‌ای؛ اعتباربخشی رسانه‌ای؛ آینده‌پژوهی رسانه‌ای؛ تامین زیرساخت‌های فناورانه رسانه‌ای بود. یافته‌ها نشان داد برای ارتقای شفافیت در رسانه‌های ایران، به‌ کارگیری این راهبردها در سطح خرد و کلان نظام رسانه‌ای کشور، امری ضروری است.