فناوری ساخت اشیاء از مواد آلی در فرهنگ عصر آهن شمالغرب ایران و تأثیر آن در اقتصاد و تجارت
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
شمالغرب ایران یکی از مناطق مهم در عصر آهن ایران محسوب میشود. از مهمترین آثار بهدست آمده در این منطقه، آثار ساختهشده از مواد آلی بوده که ترکیبات آنها بر پایهی کربن است. این مواد بهدلیل عدم ماندگاری در محیط، در باستانشناسی، از اهمیت ویژهای برخوردارند. بیشترین آثار ساختهشده از مواد آلی در شمال غرب ایران، از 9 محوطه استقراری و قبرستان بهدست آمده است. با توجه به اهمیت فنی، کاربردی، تجاری، اقتصادی-اجتماعی این اشیا، و تأثیر آنها در جوامع عصر آهن، این پژوهش در نظر دارد تا با بررسی این موارد، به پرسشهای ذیل پاسخ دهد که فنون ساخت آثارِ شکلداده شده از مواد آلی چه بوده و نقش تجارت فرامنطقهای در ساخت و گسترش این اشیاء چه بوده است و ساخت این اشیاء چه تأثیری در ساختار اقتصادی- اجتماعی آن دوره داشته است؟ در نتیجه این پژوهش که با استناد به منابع کتابخانهای و روش تحلیلی صورت پذیرفته، اشیاء ساختهشده از مواد آلی مانند صدف، عاج و برخی از انواع چوب، بهصورت ماده خام، یا نیمه تولیدی و یا محصول نهایی، توسط بازرگانانی از شمال غرب ایران، یا بهواسطهی آشوریها و یا ساکنین زاگرس، به این منطقه وارد میشدند که نشاندهندهی ارتباطات فرامنطقهای بین آنها بود. همچنین تولید این آثار در منطقه باعث رشد اقتصادی میشد و طبقات مختلفی از صنعتگران را بهوجود میآورد که بهنوبهی خود در اقتصاد، هنر و ایجاد حرفههای مختلف در این منطقه تأثیرگذار بود. برای شکلدهی به آثار نیز از روشهای مختلفی بهره میبردند.