فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف اساسی طراحی و اعتبارسنجی یک الگوی بومی بلوغ فرآیندهای مدیریتی و قابلیت‌های مؤسسات حسابرسی به انجام رسیده است. این مدل، که بر منطق علّی DPSIR استوار است، به صورت یکپارچه نیروهای محرک بیرونی، فشارهای سازمانی، وضعیت بلوغ داخلی، پیامدهای کیفیت حسابرسی و پاسخ‌های سازمانی را در یک چارچوب تحلیلی واحد تبیین می‌نماید. برای نیل به این هدف، ابتدا با انجام مرور نظام‌مند و انتقادی ادبیات و بهره‌گیری از نظریه‌ی قابلیت‌های پویا، ابعاد و شاخص‌های سازنده‌ی مدل استخراج گردید. در گام بعدی، روابط ساختاری میان سازه‌ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) مورد آزمون قرار گرفت و در مرحله‌ی تکمیلی، نگاشت شناختی فازی (FCM) برای تحلیل بازخوردها، مرکزیت متغیرها و شبیه‌سازی سناریوها به‌کار گرفته شد. نتایج حاصل از آزمون فرضیات، تأیید معنادار مسیرهای H1 تا H3 (شامل اثر مثبت نیروهای محرک بر فشارها، اثر منفی فشارها بر وضعیت بلوغ، و اثر منفی وضعیت بر پیامدهای نامطلوب) را نشان داد. همچنین، مسیرهای H4 تا H7 (که بیانگر اثر پاسخ‌های سازمانی بر کاهش پیامدهای منفی، تعدیل فشارها، بهبود وضعیت و تقویت سیگنالی نیروهای محرک بودند) نیز به طور معناداری تأیید شدند. تحلیل FCM نیز سه بُعد خدمات و نقش واحد حسابداری، فرایندپذیری و گزارشگری و ارتباطات را به عنوان نقاط اهرمی کلیدی در شبکه‌ی بلوغ شناسایی کرد. این یافته‌ها به طور جمعی دلالت بر آن دارند که ادغام مدیریت ریسک، فناوری دیجیتال و فرهنگ سازمانی در چنین چارچوبی می‌تواند مسیر گذار از بلوغ سنتی به حسابرسی دیجیتال یکپارچه و تصمیم‌گیری داده‌محور را برای مدیران مؤسسات و نهادهای ناظر هموار سازد و به عنوان مبنایی عملیاتی برای تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های ارتقای قابلیت‌های سازمانی مورد استفاده قرار گیرد.