فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصل حسن نیت به‌مثابه یکی از مفاهیم بنیادین در حقوق قراردادها همواره نقش مهمی در تضمین اعتماد و انصاف میان طرفین ایفا کرده است، اما این جایگاه تثبیت‌شده، در پرتو رهیافت‌های جامعه‌شناسی حقوق، می‌تواند به‌مثابه بازتابی از ساختارهای قدرت و نظم نهادی موجود مورد تردید قرار گیرد. مسئله اصلی این مقاله بررسی مفهوم حسن نیت از منظر مکتب مطالعات انتقادی حقوق است که با رویکردی انتقادی به تحلیل مفاهیم حقوقی به‌مثابه ابزارهای حفظ یا بازتولید سلطه می‌پردازد. در این چارچوب، پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیل انتقادی متون و نظریات حقوقی، به مطالعه‌ی کارکردهای اجتماعی اصل حسن نیت در بستر مناسبات حقوقی و طبقاتی می‌پردازد. این بررسی از منظر مکتب مطالعات انتقادی حقوق در پی آن است که نشان دهد چگونه برداشت‌های حقوقی سنتی از اصل حسن نیت ممکن است نسبت به مسئله اجتماعی بی‌عدالتی بی‌تفاوت بوده یا حتی در جهت تقویت و بازتولید آن عمل کنند. اتکای نظری پژوهش به جامعه‌شناسی انتقادی حقوق، به‌ویژه آموزه‌های مکتب مطالعات انتقادی، امکان بازنگری در مفاهیم به‌ظاهر بی‌طرف حقوقی را فراهم می‌سازد. در این راستا، اصل حسن نیت نه فقط به‌عنوان یک قاعده تفسیری، بلکه به‌عنوان موضوعی واجد ابعاد نهادی، اجتماعی و ایدئولوژیک تحلیل می‌شود.