تاثیر زیست‌بوم اجتماعی و بافت چندفرهنگی بر ساختار هویت قومی

نویسندگان
doi
10.30465/scs.2025.51800.3007
چکیده

زیست‌بوم اجتماعی و بافت فرهنگی از مؤلفه‌های کلیدی در فرایند هویت‌یابی فردی و اجتماعی به شمار می‌آیند. هدف این پژوهش، بررسی تطبیقی ساختار و ابعاد هویت قومی ترک‌ها در دو زیست‌بوم متفاوت یعنی شهرهای تهران و تبریز است. روش پژوهش پیمایش و جامعه آماری شامل ترک‌های تهران و تبریز است.جامعه آماری نیز شامل ترک‌های ساکن در شهرهای تهران و تبریز است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 880 نفر تعیین و نمونه‌گیری به‌صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شده است. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته است که ابعاد سه‌گانه هویت قومی (آگاهی، تعلق و تعهد) را سنجیده است. یافته‌ها نشان داد که در مجموع، تفاوت معناداری در سطح کلی هویت قومی میان ترک‌های ساکن تهران و تبریز وجود ندارد. با این حال، در بررسی تفصیلی ابعاد هویت مشخص شد که ترک‌های ساکن تهران در ابعاد آگاهی و تعلق، نمرات بالاتری کسب کرده‌اند، در حالی که در بعد تعهد ترک‌های تبریز نمره بالاتری دارند. نتایج نشان داد که زندگی در زیست‌بوم اجتماعی چندقومی مانند تهران اگر چه به افزایش آگاهی قومی منجر می‌شود اما در مقابل موجب تقویت تساهل و کاهش تعصبات قومی می‌شود و مواجهه مستمر با تنوع فرهنگی می‌تواند به تعدیل تعهدات قومی و بازتعریف سازگارانه‌تری از هویت منجر شود.