واکاوی نقوش و مضامین مسکوکات فلوس عصر صفویه (نمونه موردی: سکه‌های فلوس دوره صفویه – موزه همدان)

نویسندگان
doi
10.30465/scs.2025.51357.2990
چکیده

مسکوکات دورة صفوی، با توجه به نقوش، مضامین و محتوا، همانند سکه‌های سایر حکومت‌ها بیانگر اوضاع فرهنگی، اقتصادی، هنری و مجموعه‌ای از ایدئولوژی‌های حاکم بر جامعه را نشان می‌‌دهند. هدف از انجام پژوهش حاضر، تحلیل مضامین نقوش ضرب شده بر فلوس‌های دورة صفوی(مطالعه موردی: مسکوکات فلوس موزه همدان) و تاثیر آن بر مسائل اجتماعی- اقتصادی و مذهبی می‌باشد، در نوشتار حاضر سعی برآن است با روش توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطاعات بصورت موزه ای، کتابخانه ای به سوالات ذیل بپردازد: 1- مضامین بکار گیری نقش پر تکرار شیر و خورشید؟ 2- وجود سایر نقش‌‌های انسانی، حیوانی، گیاهی، هندسی، شکار و...چه ارتباطی با افکار و آگاهی سطح عموم مردم داشته است؟3-مسکوکات مسی چه کاربرد و تاثیری در روند اقتصادی داشته است؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است وجود نماد شیر و خورشید دارای نمایه‌ای مذهبی به منظور نقل از اساسی‌ترین پیام مذهب تشیع در راستای جانشینی حضرت علی (ع)، بعد از رسول اکرم(ص) بوده است. سایر نقش‌ها بیانگر مفاهیم نمادین باستانی با محورهای اصلی اندیشه اسلامی است. مضامین نقوش فلوس صفوی بیانگر پیوند خطی مستقیم بین سطح آگاهی عموم مردم در اقشار جامعه بوده است. سکه‌‌های مسی تاثیری بر روند اقتصاد محلی همچنین اعتقادات و باور‌های مذهبی جامعه را پاسخ می‌دهد.