فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبلیغات در مقام یکی از سازوکارهای مسلط اقناع در جوامع مدرن، واجد کارکردی چندلایه در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. این پدیده نه‌تنها ابزاری برای انتقال پیام، بلکه عاملی در بازتولید هنجارهای مصرف، شکل‌دهی به سبک زندگی و نابرابری ادراکی تلقی می‌شود. تبلیغات تجاری در چهار گونه اصلیِ اطلاع‌بخش، اقناعی، یادآور و تقویتی سامان می‌یابد که هر یک به نحوی خاص بر فرآیند تصمیم‌گیری مخاطب اثرگذار است. در برابر این تقسیم‌بندی مشروع، چهار شکل عمده از تبلیغات غیرقانونی شامل خلاف واقع، فریبنده، غیرمنصفانه و گمراه‌کننده، با نقض اصول صداقت و شفافیت، واجد آثار حقوقی و اجتماعی‌اند. تبلیغات گمراه‌کننده، با بهره‌گیری از حذف گزینشی اطلاعات، زبان مبهم و بازنمایی ناقص، درکی نادرست اما معقول از واقعیت کالا یا خدمت در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند. این پژوهش می‌کوشد پیامدهای حقوقی و اجتماعی این‌گونه تبلیغات را در بستر روابط معاملاتی و نظام ارتباطات تجاری تحلیل کند. تحقیق حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با ابتناء بر نظریه عدم تقارن اطلاعاتی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد تبلیغات گمراه‌کننده هم‌زمان موجب تحقق مسئولیت مدنی و تضعیف اعتماد عمومی می‌گردد.