فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر با روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف به منظور بررسی و تحلیل گفتمان انتقادی آثار جلال آل احمد صورت گرفته است. تمرکز اصلی پژوهش بر دو اثر مهم از آل احمدغرب‌زدگی (1341) و در خدمت و خیانت روشنفکران (1342)، است. تحلیل ها در سه سطح تحلیل متنی (توصیف)، پرکتیس گفتمانی (تفسیر) و پرکتیس اجتماعی (تبیین)، صورت پذیرفته ‏است.تحلیل‏ها، نشان داد که صورت‌بندی گفتمان غرب‌زدگی از جانب جلال با تأثیرگذاری انکارناپذیر کتاب غرب‎زدگی وی، توانست در تحولات اجتماعی دهه‌های چهل به بعد در ایران، مشهور و قابل‏توجه باشد بطوری که این تاثیرگذاری تاکنون نیز، قابل ردیابی است. صورتبندی گفتمان غرب‌زدگی مورد نظر جلال‏آل‏احمد اگرچه شرق را در برابر غرب قرارمی‌دهد اما این شرق، خیلی زود به حوزه ایران و با هویت التقاطی ملی- مذهبی (ایرانی ـ اسلامی) تقلیل می‌یابد و همچنین؛ غرب نیز به مفهوم ماشین، تقلیل داده می‌شود. آل احمد، پراکتیس‌های گفتمانی و اجتماعی را برای صورتبندی گفتمان غرب‌زدگی به جد، پیگیری می‌نماید اما برتری نامتعادل گونه‌های گفتمانی خاص بر بقیه باعث می‌گردد تا به ضعف بنیادهای فلسفی گفتمان غرب‌زدگی در نزد جلال‏آل‏احمد منجر گردد و بعدها در واقعیت‌های اجتماعی بخصوص خود را به شیوه‌های دیگری، متجلی نماید و به خلاءهای فلسفی و درک ناقص شرق از غرب پی‎می‌برد.