فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خصوصی‌سازی عدالت کیفری با تمرکز بر زندان‌ها به‌عنوان راهکاری برای کاهش هزینه‌ها و بهبود کارایی سیستم زندانبانی در بسیاری از کشورها مطرح شده است. در ایران، این روند از دهه ۱۳۷۰ آغاز شد و در دو تجربه مهم، شامل واگذاری خدمات جانبی در زندان وکیل‌آباد مشهد و مدیریت کامل زندان عادل‌آباد شیراز، اجرایی شد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و بر بررسی اسناد و تجربیات عملی استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که علی‌رغم بهبود نسبی در مدیریت منابع، خصوصی‌سازی زندان‌ها پربلماتیزه شده و با چالش‌های جدی همراه بوده است. از جمله این چالش‌ها می‌توان به نقض حقوق زندانیان، کاهش کیفیت خدمات بهداشتی و رفاهی، ضعف نظارت دولتی و تضاد منافع میان اهداف اصلاحی و انگیزه‌های سودآوری بخش خصوصی اشاره کرد. همچنین، این روند منجر به نابرابری در دسترسی به خدمات اصلاحی شده و زندانیان کم‌درآمد را در شرایط نامناسب‌تری قرار داده است. کاهش شفافیت در فرآیندهای نظارتی نیز زمینه‌ساز فساد و سوءاستفاده بوده است. در نتیجه، خصوصی‌سازی عدالت کیفری بدون نظارت مؤثر و رعایت اصول حقوق بشری می‌تواند به تشدید نابرابری‌ها و بحران‌های اجتماعی منجر شود.