فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایالات‌متحده توانست با اتکا به قدرت اقتصادی، نظامی و نهادی خود، نظمی لیبرال را بنا کند که طی چند دهه چارچوب اصلی تعاملات جهانی را تشکیل داد. بااین‌حال، تحولات چند دهه‌ اخیر از جمله ظهور چین و روسیه، بحران‌های ساختاری در غرب و چالش‌های درونی ایالات‌متحده، نشان داد که نظم آمریکامحور در حال افول نسبی است، ولی آمریکا به سادگی اجازه نخواهد داد نقش رهبری جهان را از دست بدهد. لذا سؤال اصلی پژوهش این است که ایالات‌متحده در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ (2021-2017) چگونه به روند گذار به نظم پسا‌آمریکایی واکنش نشان داد و این واکنش‌ها چه تأثیری بر موقعیت هژمونیک آمریکا برجای گذاشت؟ این پژوهش که مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از روش مطالعه اسنادی انجام شده، به بررسی تاریخی و نظری روند افول نظم لیبرال، ویژگی‌های نظم پسا‌آمریکایی و در نهایت اقدامات ترامپ در مواجهه با این روند و نتیجه آن پرداخته است. یافته‌های نشان می‌دهد که سیاست خارجی آمریکا در دوره اول ترامپ نه در قالب احیاء رهبری جهانی لیبرال، بلکه در چارچوب نوعی هژمونی تدافعی شکل گرفت. در این چارچوب، دولت ترامپ با بهره‌گیری از ابزارهای قدرت سخت و ژئواقتصادی شامل افزایش توان نظامی، جنگ تعرفه‌ای، تحریم‌های فراسرزمینی و دیپلماسی اکراهی در پی مهار روند آمریکازدایی و جلوگیری از تثبیت این نظم بود. اما به‌دلیل یک‌جانبه‌گرایی، تضعیف نهادهای چندجانبه و فرسایش اعتماد متحدان، نه‌تنها به توقف روند آمریکازدایی منجر نشد، بلکه باعث تسریع چندقطبی شدن نظام بین‌الملل و کاهش مشروعیت هژمونیک آمریکا گردید.