ظهور فرهنگی چین در نظم بین المللی لیبرال: بازتاب های تهدیدمحور و مکتب مهار در سیاست ایالات متحده آمریکا

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
چکیده

در پی گسترش رقابت راهبردی میان ایالات‌متحده آمریکا و جمهوری خلق چین، حوزه فرهنگ نیز به یکی از ابعاد مهم این مواجهه ژئوپلیتیک بدل شده است. مقاله حاضر با طرح این پرسش که راهبرد فرهنگی ایالات‌متحده در مواجهه با قدرت‌یابی فرهنگی چین پس از سال ۲۰۱۰ چگونه بازتعریف شده است؟ به بررسی تحول رویکرد ایالات‌متحده در قبال چین در سطح سیاست‌گذاری فرهنگی می‌پردازد. این مطالعه با بهره‌گیری از چارچوب نظری «موازنه تهدید» و روش مطالعه اسنادی مبتنی بر رویکرد  توصیفی- تبیینی مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای و بهره‌گیری از محتوای سخنان و آثار نوشتاری  تلاش می‌کند تا نشان دهد که افزایش کنشگری فرهنگی چین- به‌ویژه در دوره رهبری شی جین‌پینگ- از طریق ابزارهایی چون دیپلماسی عمومی، مؤسسات کنفوسیوس و بازنمایی تمدن چینی، منجر به شکل‌گیری ادراک تهدید نزد نخبگان تصمیم‌ساز در ایالات‌متحده شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که چین در گفتمان رسمی و عملکردی خود، بیش از پیش به سوس بازتعریف نظم بین‌الملل، احیای تمدن چینی و تضعیف ساختارهای هنجاری مبتنی بر لیبرالیسم حرکت کرده است. این تحول ادراکی به بازآرایی راهبرد فرهنگی آمریکا در قالب محدودسازی نهادهای فرهنگی چین، تقویت دیپلماسی عمومی و ترویج ارزش‌های آمریکایی انجامیده است؛ راهبردی که درصدد حفظ موقعیت هنجاری ایالات‌متحده در نظم بین‌الملل معاصر است.