فراتحلیل پیشآیندهای افشاگری تخلف (سوتزنی) در سازمان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jipas.2022.318346.1307چکیده
افشاگری تخلف (سوتزنی) اقدامی است که جامعه را از تخلفات سازمانی و سازمانها را نسبت به رفتارهای انحرافی شخصی آگاه میکند. از اینرو، هدف این پژوهش شناسایی و رتبهبندی پیشآیندهای افشاگری تخلف (سوتزنی) بهمنظور تسهیل و ترویج آن در سازمان است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت دادهها کمّی است. جامعه پژوهش شامل4920 سند بوده است که 52 مورد آن با استفاده از روش نمونهگیری غیر تصادفی هدفمند فراتحلیل شدند. پژوهشهای منتخب با استفاده از نرمافزار CMA2 تحلیل شدند. پایایی کدگذاری از راه توافق داوران در کاربرد مفاهیم خاص برای کدگذاری متغییرها و پایایی سطح معنیداری و اندازه اثر از طریق توافق در محاسبه اندازه اثر بین دو فراتحلیلگر بهدست آمد. یافتهها نشان داد که از بین پیشآیندهای افشاگری تخلف (سوتزنی)، 10 مورد (21 درصد) داری اندازه اثر بیشتر از 5/0، 16 مورد (33 درصد) داری اندازه اثر بین 3/0 تا 5/0 و 22 مورد (46 درصد) دارای اندازه اثر کمتر از 3/0 هستند بنابراین، متغیرهای عدالت سازمانی (683/0)، اعتماد به سرپرست (656/0)، ضمانت اجرایی برای مجازات رفتارهای غیر اخلاقی (590/0)، کانون کنترل درونی (581/0) و رهبری سازمانی (557/0) دارای اندازه اثر بالا، سابقه شغلی افشاگر (460/0)، موقعیّت فرد متخلف (450/0)، شدت اخلاقی (446/0) و جدی بودن تخلف (384/0) دارای اندازه اثر متوسط همچنین ترس از تلافی (060/0-)، عاطفه مثبت (062/0)، وفاداری (130/0-)، رضایت شغلی (130/0) نیز دارای کمترین اندازه اثر هستند. از اینرو، خطمشیگذاران و مدیران باید برای ترویج افشاگری تخلف (سوتزنی) در سازمان بر عوامل شناساییشده تمرکز کنند.