تقدم اندیشه سیاست و دولت در آثار ابن خلدون با توجه به مفهوم عصبیت

نویسندگان
doi
10.30465/scs.2024.48949.2858
چکیده

ابن خلدون با نقد تاریخ نگاری موجود روش خاصی برای تبیین تحولات اجتماعی و سیاسی ابداع و آن را علم عمران نامید که روش تحلیل آن، عبرت و مفهوم مرکزی و واحد تحلیل در این دانش تحولات عصبیت می باشد. تحلیل این مفهوم نشان می دهد که آیا ابن‌خلدون یک اندیشمند سیاسی است یا رهیافت دیگری به مسائل دارد، روش تحقیق در این نوشتار روش اسنادی است، با بهره‌گیری از چارچوب کلاسیک جامعه شناسی معرفت، تأثیر عوامل سه‌گانه وضعیت سیاسی اجتماعی- سنت های فکری- مشارکت در نهاد سیاست، بر اندیشه ابن خلدون بررسی شده اند. نتایج بیانگر این است که تدوین علم عمران و مفهوم عصبیت، توسط ابن خلدون، در جایگاه یک مورخ و اندیشمند سیاسی، اساساً به منظور تبیین تحولات قدرت سیاسی و دولت با توجه به نقش شخصی خاص وی در حوادث و جریان های سیاسی صورت گرفته است و اندیشه تشکیل دولت بر سایر ابعاد فکری وی غلبه آشکاری دارد.