بازخوانی و مفهومسازی مجدد طبقهبندیهای معنویت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامهریزی درسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی و آموزش، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 استاد گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
4 استاد گروه مبانی فلسفی و اجتماعی آموزش و پرورش، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jrr.2021.281040.1862چکیده
هدف این پژوهش ترسیم طبقهبندی جامعی از معنویت است. لذا پس از بررسی طبقهبندیهای موجود در دو گام توصیف و تحلیل کوشیدیم طبقهبندی جامعی از معنویت معرفی کنیم. گرایش نویسندگان این مقاله به معنویت و دین، نگاهی خداباورانه است، اما با توجه به اینکه هدف این مطالعه دستیابی به طبقهبندی جامعی بود، فارغ از جهتگیری خود کوشیدیم طبقات موجود در این جغرافیا را نشان دهیم. لذا دیدگاه مفروض خویش را بیان نکردیم و طبقهبندیهای موجود را، فارغ از اینکه میپذیریم یا نه، و نظر به اینکه آیا به انواع و ابعاد مختلف معنویت توجه داشتهاند یا خیر، بررسی کردهایم. نتایج این پژوهش نشان داد طبقهبندیهای موجود به طور پراکنده و از زوایای مختلفی به موضوع معنویت پرداخته بودند که کوشیدیم در صورتبندی جدید به ابعاد گوناگون دینی، غیردینی، ضد دین، درونینگر، بیرونینگر، شکاک، تصدیقآمیز، در ارتباط با فرد، دیگران، طبیعت و کیهان توجه کنیم، به طوری که این ابعاد ذیل دو محور اصلی باورنداشتن به معنا و باور به معنا قرار گرفت. طبقهبندی جامع میتواند راهنمایی مناسب و جامع برای فهم طبقات و مصادیق گوناگون معنویت باشد. همچنین، میتواند در عرصه نظریهپردازی، تحقیقاتِ حوزه معنویت و معنویتهای مضاف استفاده شود.
