تاثیر جهت‌گیری تردیدگرایانه بر قضاوت‌ ها و اقدامات تردیدآمیز حسابرسان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22034/iaar.2025.241594
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی تاثیر جهت‌گیری تردیدگرایانه بر قضاوت‌ها و اقدامات تردیدآمیز حسابرسان است. برای این منظور، جهت‌گیری تردیدگرایانه در دو سطح (جهت‌گیری بیرونی نسبت به صحت اظهارات مدیریت و جهت‌گیری بیرونی همراه با جهت‌گیری درونی نسبت به صحت فرآیندهای قضاوت حسابرس) مورد دستکاری قرار گرفت تا اثر آن‌ بر قضاوت‌ها و اقدامات مبتنی بر تردید حرفه‌ای حسابرسان مورد بررسی قرار گیرد. نمونه آماری پژوهش شامل 192 حسابرس شاغل در سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی معتمد بورس اوراق بهادار در سال 1402 است که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها و بررسی فرضیه‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS و تحلیل واریانس چند متغیری انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد، تأکید بر جهت‌گیری تردیدگرایانه بیرونی همراه با جهت‌گیری تردیدگرایانه درونی برای افزایش تردید حرفه‌ای در قضاوت‌های حسابرسی مؤثرتر از تأکید بر جهت‌گیری تردیدگرایانه بیرونی نیست. اما نکته مهم این است که تأکید بر جهت‌گیری تردیدگرایانه بیرونی همراه با جهت‌گیری تردیدگرایانه درونی سبب افزایش اقدامات تردیدآمیز حسابرسان می‌شود. به عبارت دیگر، حسابرسان در وضعیت اتخاذ جهت‌گیری تردیدگرایانه بیرونی همراه با جهت‌گیری تردیدگرایانه درونی روش‌های حسابرسی را انتخاب کردند که کمتر در معرض مداخله مدیریت بودند و حسابرسان بر شواهد خارجی تمرکز داشتند.