فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف مطالعۀ حاضر برآورد شاخص توهّم مالی با استفاده از مدل معادلات ساختاری [1] از نوع تحلیل شاخص­چندگانه-علل­چندگانه [2] ، به­کمک داده­های طولی، طی دورۀ زمانی 1380 تا 1399، برای 31 استان کشور ایران می­باشد. نتایج حاصل از برآورد شاخص توهّم مالی حاکی­است مهم‌ترین علل توهّم مالی، هزینه­های آموزشی و بار مالیاتی با ضریب منفی و نرخ اشتغال با ضریب مثبت (همگی از لحاظ آماری معنادار) و مهم‌ترین شاخص­های توهّم مالی شامل: پیچیدگی سیستم مالیاتی با ضریب منفی و متغیرهای کسری بودجه، نرخ تورم، نسبت مالیات غیرمستقیم و درآمد سرانۀ نفتی با ضرایب مثبت (همگی ازلحاظ آماری معنادار) می­باشند. هم‌چنین، نتایج حاصل از برآورد شاخص توهّم مالی حاکی­است درمیان استان­ها، کمترین مقدار میانگین این شاخص به استان خراسان شمالی و بیشترین مقدار آن به استان خوزستان و نیز در سطح کشور کمترین مقدار به سال­های 1380 و 1381 و بیشترین آن به سال 1399 تعلق دارد؛ بنابراین، شاخص­ توهّم مالی می­تواند با تعیین میزان تودۀ توهّم مالی در تصورات عمومی، سیاست­گذاری عمومی را آگاه کند.