تحلیل حقوقی کالا انگاری شهرت

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/bmsp.2022.145454
چکیده

امروزه، اشخاص مشهور در رسانه‌ها می‌توانند تصویر، فیلم و نام خود را برای تبلیغ، در اختیار عرضه‌کنندگان کالاها و خدمات بگذارند و مابه‌ازای مالی دریافت ‌کنند؛ بدین طریق از شهرت رسانه‌ای خود همچون یک کالای باارزش بهره‌برداری تجاری کنند. در حقوق کشورهای مختلف، اختیار بهره‌برداری از شهرت برای اشخاص، یک " حق" برای آنها شناسایی شده است؛ با این حال دربارة ماهیت حقوقی آن اتفاق نظر وجود ندارد. گروهی این حق را، یک حق مالی صرف در نظر می‌گیرند و بر کالاشدگی شهرت، در جامعه امروز صحه می‌گذارند و گروهی دیگر آن را، در زمرة یکی از حقوق مربوط به شخصیت در نظر می‌گیرند و از نگاه مالی به شهرت پرهیز می‌کنند. در این صورت، پرسش این است که در دوگانه حقوق مالکیت ـ حقوق شخصیت، این حق را باید در کدام یک جایابی کرد؟ فرضیة نوشتار پیش ‌رو، بر این واقعیت مبتنی است که نه می‌توان در وابستگی شهرت به شخصیت و هویت شخص تردید کرد و نه می‌توان کارکرد مالی آن را در جامعة امروز انکار کرد. در نتیجه، باید با لحاظ هر دو مؤلفه، آثار مالی حق را، با در نظر گرفتن اقتضائات مربوط به حقوق شخصیت تنظیم کرد.