فهم الگوی رفتاری تصمیم‌گیری استراتژیک در سازمان‌های حوزوی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گرایش رفتار سازمانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

3 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران

doi
10.22034/jipas.2022.330390.1358
چکیده

این پژوهش می‌کوشد الگوی رفتاری تصمیم‌گیری استراتژیک را در سازمان‌های حوزوی کشف و فهم کند بنابراین، پژوهش حاضر از نظر هدف، توسعه‌ای بوده و از نظر روش گردآوری داده‌ها، میدانی است. جامعه آماری این پژوهش، سازمان‌های حوزوی عمومی کشور هستند که از بین آن‌ها 6 سازمان مطالعه شدند. در این پژوهش، برای ساخت نظریه از استراتژی نظریه داده‌بنیاد استفاده شد. با تحلیل مضمون 30 مصاحبه با مدیران سازمان‌های حوزوی، 292 کد اولیه، 231 کد ثانویه، 89 مفهوم، 26 طبقه فرعی و 6 طبقه اصلی به دست آمد. درنهایت، «تصمیم‌گیری استراتژیک» به عنوان پدیده محوری شناسایی و به مرکز ثقل مدل پارادایمی تبدیل شد. در مدل پارادایمی احصا شده، «پیشایندها و محرک‌های سازمانی» به عنوان شرایط علّی، «فرهنگ سازمانی حوزوی» به عنوان کنش‌ها و تعاملات (راهبردها)، «عوامل درون‌سازمانی» به ان شرایط مداخله‌گر و «عوامل برون‌سازمانی» به عنوان شرایط زمینه‌ای پیامدهای استراتژیک را موجب می‌شوند؛ پیامدهای استراتژیک شامل مقوله‌های مدیریت جهادی، مدیریت تمرکزگرا، لزوم توجه به پیاده‌سازی استراتژی و لزوم توجه به کنترل استراتژیک است که توجه به آن‌ها، مدیریت عالی سازمان را ملزم می‌کند در برخی شرایط، الگو و نوع رفتارهای معطوف به تصمیم‌گیری استراتژیک را تغییر دهد.