مسئولیت کیفری به کارگیری وسایل بدونسرنشین خودکار از دید حقوق بین الملل بشردوستانه
نویسندگان
1 استادیاردانشگاه علوم دریایی امام خمینی(ره)،نوشهر،ایران
doi
چکیده
توسعه و بهکارگیری سامانههای رباتیک و افزایش استقلال آنها زمینه بهکارگیری این تسلیحات را در مخاصمات مسلحانه فراهم کرده است. در این بین، وسایل بدون سرنشین خودکار، که بدون درنگ و بدون کنترل کاربر انسانی حمله به اهداف را انجام میدهد، در مورد مسئولیت کیفری فرد و رعایت حقوق بینالمللی بشردوستانه نگرانیهای جدی بهوجود آورده است. در همین راستا برخی از سازمانهای غیردولتی، خواستار ممنوعیت کامل توسعه، تولید و استفاده از تسلیحات خودکار هستند. این نوشته با تکیه بر مفهوم کنترل معنیدار انسان و تأکید بر حضور انسان در تمام مراحل، از ایجاد تا بهکارگیری وسیله خودکار در زمان مخاصمه مسلحانه، سعی در حل چالش مسئولیت کیفری داشته است. بنابراین در صورت نقض قواعد بنیادین حقوق بشردوستانه، مسئولیت کیفری فردی و حتی مسئولیت مشترک تمام افراد مرتبط با آنها از قبیل برنامهنویس، طراح، رزمندگان و فرماندهان مطرح میشود. از اینرو بهکارگیری این نوع وسایل بدون کنترل و یا نظارت انسان ممنوع بوده و نمیتوان بهطورکامل نقش فرد را در بهکارگیری وسایل خودکار، انکار کرد. درنهایت مفهوم کنترل معنیدار انسان به برقراری پیوند فرد با این نوع وسایل منجر میشود، که در صورت وقوع نقض قواعد بنیادین حقوق بشردوستانه مسئولیت کیفری فرد مرتبط با این نوع وسایل محرز خواهد بود.