زیرساختهای تقویت حوزه بذر و نهال در ایران، مؤثر بر تصمیمگیری در خصوص الحاق به کنوانسیون ثبت ارقام جدید گیاهی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی معاونت پژوهشهای زیربنایی و امور تولیدی، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
doi
10.22034/mr.2021.3845.3887چکیده
هدف از این تحقیق حاضر شناسایی و اولویتبندی زیرساختهای مورد نیاز در تقویت حوزه بذر و نهال ایران است که میتواند در تصمیمگیریهای مربوط به رعایت حقوق مالکیت فکری بهنژادگران مؤثر باشد. در این مطالعه از مصاحبه نیمهساختاریافته با متخصصان جهت احصای زیرساختها براساس ملاحظاتی که موافقان و مخالفان الحاق به کنوانسیون ثبت ارقام جدید گیاهی داشتهاند، استفاده شده است. همچنین پیمایشی به کمک پرسشنامه محققساخته انجام شده و در نهایت دادههای 106 پرسشنامه تکمیل شده توسط ذینفعان مختلف مورد تحلیل قرار گرفته است. معناداری آزمون فریدمن (p <0.0001)، تفاوت در اهمیت و اولویت زیرساختها را تأیید کرد. مقایسه میانگین امتیازات نشان میدهد زیرساخت فرهنگسازی احترام به حقوق مالکیت فکری با 21/07 امتیاز دارای بیشترین درجه اهمیت و حفاظت از دانش سنتی با 13/67 امتیاز دارای کمترین درجه اهمیت از بین 33 زیرساخت معرفی شده هستند. تقویت و ایجاد زیرساختهای قانونی حفاظت از تنوع ژنتیکی، دسترسی به منابع ژنتیکی و تسهیم منافع، ثبت منابع ملی، حقوق کشاورزان، نظام جامع بذر و زیرساختهای تحقیقاتی مبتنیبر تحقیق و توسعه هدفمند و متمرکز بر منابع بومی در کنار حمایت از واحدهای تحقیق و توسعه و افراد متخصص نیز جزء 10 اولویت برتر هستند. موارد مرتبط با زیرساختهای اقتصادی عمدتاً در میانه رتبهبندی (بین 10 تا 20) است و بقیه زیرساختها از قبیل زیرساختهای سیاسی و تعدادی از زیرساختهای فرهنگی و تحقیقاتی در انتها قرار دارند.