حکمرانی مطلوب از منظر قرآن کریم؛ استخراج الگویی نظری برای تقویت امنیت سیاسی

نویسندگان
doi
چکیده

در جوامع اسلامی، جایی که ارزش‌های دینی، اخلاقی و معنوی نقش محوری در شکل‌دهی به ساختارهای سیاسی و اجتماعی ایفا می‌کنند، نیاز به یک الگوی حکمرانی بومی، اصیل و مبتنی بر متون دینی—به‌ویژه قرآن کریم—بیش از پیش احساس می‌شود.این پژوهش با هدف تبیین الگوی حکمرانی مطلوب مبتنی بر آموزه‌های قرآن کریم و با تمرکز بر تقویت امنیت سیاسی در جوامع اسلامی انجام شده است. با استفاده از روش تفسیر موضوعی استنباطی و تحلیل کیفی جهت‌دار ، آیات مرتبط با حکمرانی و امنیت سیاسی استخراج و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که قرآن کریم چالش‌های حکمرانی را در دو سطح حاکمیتی (استبداد، بی‌عدالتی، استکبار) و مردمی-اجتماعی (تفرقه، فساد اخلاقی، ضعف ایمان) دسته‌بندی می‌کند. الگوی پیشنهادی قرآن بر اصول عدالت، شایسته‌سالاری، پاسخگویی و مشارکت مردمی استوار است. این پژوهش راهکارهای عملیاتی برای تحقق حکمرانی مطلوب در جوامع اسلامی معاصر ارائه می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که امنیت سیاسی در چارچوب قرآنی، صرفاً به معنای حفظ ثبات نظام نیست، بلکه نتیجه‌ای از عدالت اجتماعی، شفافیت، پاسخگویی و مشارکت فعال شهروندان است. این مقاله با ارائه یک الگوی نظری و عملی، خلأهای موجود در ادبیات حکمرانی اسلامی را پر کرده و راهکارهایی برای سیاست‌گذاری در جوامع اسلامی معاصر ارائه می‌دهد.