فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر در پی تحلیل چگونگی مسئله‌مند شدن تأسیس مدارس جدید در عصر قاجار، به‌عنوان یکی از خط‌مشی‌های کلیدی دولت مرکزی ایران، از منظر چارچوب «بازنمایی مسئله» کارول باکی است. تمامی پرسش‌های این چارچوب با رویکرد متن‌محور تحلیل خط‌مشی پاسخ داده شده‌اند. بدین منظور، پنج متن به‌عنوان شواهد اصلی تحلیل انتخاب شده و زمینه‌های خط‌مشی مورد مطالعه با بهره‌گیری از اسناد تاریخی و تحلیل‌های مورخان بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد تأسیس نهاد آموزش مدرن در ایران، بیش از آنکه یک اقدام صرفاً آموزشی باشد، خط‌مشی‌ای سیاسی بوده است. نهاد آموزش در ایران بیش از هر نهاد جدید دیگری صبغه سیاسی دارد و تأسیس آن بیش از هر چیز به یک کنش سیاسی شبیه است. این خط‌مشی، با برهم‌زدن نظم اجتماعی موجود و تغییر نقش‌های اجتماعی و سیاسی طبقات مختلف جامعه، به ایجاد بی‌ثباتی سیاسی و تحولات آینده منجر شده است. به‌عبارت‌دیگر، تأسیس مدارس جدید در ایران نمایانگر خط‌مشی دولتی است که نه‌تنها بر آموزش بلکه بر ابعاد اجتماعی و سیاسی جامعه نیز تأثیرگذار بوده است.