فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسابقه و هدف: گیاه بلوبری متعلق به تیره Ericaceaeو جنس Vacciniumبوده که بومی آمریکای شمالی است. در سال‌های اخیر تقاضا برای مصرف بلوبری به دلیل وجود ترکیبات ارزشمند آنتی‌اکسیدانی مانند فلاونوئید، آنتوسیانین و اسیدهای فنولیکی و تاثیر در سلامتی انسان، افزایش چشم‌گیری داشته است. هدف از انجام این پژوهش استفاده از روش‌های نوین تکثیر گیاهان مانند کشت‌درون شیشه‌ای، تهیه روش بهینه ریزازدیادی و تولید انبوه نهال ارقام بلوبری می‌باشد. با توجه به اینکه نیازهای محیطی برای رشد و تولید تجاری این میوه در برخی از مناطق ایران وجود دارد، تولید نهال برای احداث باغ و در نهایت تولید میوه بلوبری ضروری می باشد.مواد و روش ها: در این پژوهش ریزنمونه‌ها از شاخه های جانبی با حداقل دو گره از بلوبری رقم بلوگلد تهیه شد و پس از گندزدایی در محیط‌کشت‌های پایه Murashige and Skoog (MS) ،Woody Plant Medium (WPM) و Anderson (AN) حاوی تنظیم‌کننده‌های رشد Zeatin، TDZ، 2iP و BA در چهار سطح (0، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌گرم در لیتر) جهت پرآوری کشت شدند. پس از دو ماه، شاخه‌های جدید رشد یافته و پرآوری صورت گرفت و شاخص‌های طول شاخساره، تعداد شاخساره، تعداد برگ و کلروفیل a و کلروفیل b در هر ریزنمونه اندازه‌گیری شد. پتانسیل ریشه‌زایی روی شاخساره های تولید شده در محیط‌کشت-های ذکر شده به همراه تنظیم‌کننده‌های رشد IBA، NAA وIAA در چهار سطح (0، 1، 2 و 3 میلی‌گرم در لیتر) بر پایه‌ی طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. پس از 8 هفته صفات درصد ریشه‌زایی، طول ریشه و تعداد ریشه مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته‌ها: در مرحله پرآوری بعد از 10 هفته صفات مورد نظر اندازه‌گیری شدند که بلندترین طول شاخساره (93/4 سانتی‌متر) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بیشترین تعداد شاخساره (22/8) در کاربردZeatin به میزان 5/1 میلی‌گرم در لیتر، بیشترین تعداد برگ (75/18) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بالاترین مقدار کلروفیل a(71/1 میلی‌گرم بر گرم) در محیط کشت WPM و کلروفیلb (36/0 میلی‌گرم بر گرم) در تیمار شاهد محیط کشتAN مشاهده شد. در مرحله ریشه‌زایی بعد از 8 هفته صفات مورد نظر اندازه‌گیری شدند که بیشترین تعداد ریشه (64/3) در محیط کشت AN، بلندترین طول ریشه (22/8 سانتی‌متر) با کاربرد IBA به مقدار 2 میلی‌گرم در لیتر در محیط ‌کشت WPM و بالاترین درصد ریشه‌زایی (11/67) با کاربرد IBA به میزان 2 میلی‌گرم در لیتر مشاهده شد. نتیجه‌گیری: به طورکلی، نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که تنظیم‌کننده رشد Zeatin با غلظت 5/1 میلی-گرم در لیتر در محیط‌کشتAN بهترین نتیجه را در پرآوری شاخساره بلوبری رقم بلوگلد دارد. در آزمایش ریشه‌زایی نیز تنظیم‌کننده رشد IBA به مقدار 2 میلی‌گرم در لیتر در محیط‌کشت WPM اثر بهتری بر پارامترهای ریشه‌زایی از خود نشان داد. بنابراین تیمارهای فوق را می‌توان جهت پرآوری و ریشه‌زایی بلوبری رقم بلوگلد پیشنهاد کرد.