فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) گیاهی یک‌ساله از خانواده Amaranthaceae بوده که برای چندین هزار سال در آمریکای جنوبی کشت می‌شود. پیش‌تیمار بذر یک فناوری با هزینه کم و مفید برای بهبود قدرت و کیفیت بذر است. با توجه به اهمیت گیاه کینوا و مشکلات موجود در زمینة سبزشدن بذر و رشد گیاهچه‌های آن (به‌علت حساس و بحرانی بودن این مراحل)، استفاده از تیمارهای بهبوددهنده جوانه‌زنی و سبزشدن نظیر کاربرد اسید‌سالیسیلیک و سدیم هیدروژن سولفید به صورت پیش‌تیمار می‌تواند یکی از راهکارها در نظر گرفته شود که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر بهبود جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه‌ها موثر باشد. از این‌رو این پژوهش با هدف بررسی تاثیر پیش‌تیمار بذر با سدیم هیدروژن سولفید و اسید سالیسیلیک بر شاخص‌های سبزشدن، ریخت‌شناسی و بیوشیمیایی گیاهچه‌های کینوا تحت شرایط گلخانه‌ای انجام شد.مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تاثیر پیش‌تیمارهای مختلف بر سبزشدن و شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در گیاهچه‌های کینوا در شرایط گلخانه‌ای، آزمایشی در قالب طرح پایه‌ی کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1401 اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل پنج سطح پیش‌تیمار (شاهد (بدون پیش‌تیمار)، پیش‌تیمار آبی، پیش‌تیمار بذر با 5/2 میلی‌مولار اسیدسالیسیلیک، پیش‌تیمار بذر با 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید و پیش‌تیمار بذر با 5/2 میلی‌مولار اسیدسالیسیلیک+ 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید) بود. همچنین صفات درصد سبزشدن، میانگین مدت سبزشدن و زمان تا 50 درصد سبزشدن، شاخص کلروفیلِ، طول و وزن خشک بوته مورد ارزیابی قرار گرفت. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت اندازه‌گیری شد. کلیه تجزیه و تحلیل‌های آماری داده‌ها، با استفاده از نرم افزار آماری (Ver 9.4) SAS انجام گرفت.یافته‌ها: با توجه به نتایج داده‌ها، تیمار کاربرد توام 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید + 5/2 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک درصد سبزشدن را حدود 7/48 درصد، سرعت سبزشدن را حدود 3/40 درصد، میانگین مدت سبزشدن را حدود 30/7 درصد، متوسط سبزشدن روزانه را حدود 69/57 درصد، طول ریشه را 47/87 درصد، طول اندام هوایی را 24/42 درصد و شاخص کلروفیل را 47/20 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. کاربرد توام 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید + 5/2 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک میزان فعالیت آنزیم کاتالاز را 5/62 درصد، پراکسیداز را 17/75 درصد و فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز را 71/65 درصد افزایش داد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که، کاربرد اسید سالیسییک و سدیم هیدروژن سولفید به صورت جداگانه یا توام، می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مناسب برای بهبود سبزشدن، رشد و خصوصیات بیوشیمیایی گیاهچه‌های کینوا در نظر گرفت.کلمات کلیدی: پیش‌تیمار بذر، رشد گیاهچه، سبزشدن، آنزیم آنتی‌اکسیدان