فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه دارویی-روغنی کاملینا یکی از قدیمی‌ترین گیاهان زراعی خانواده براسیکاسه می‌باشد. کمبود منابع متعارف آب در ‏سالهای اخیر اهمیت استفاده از آبهای را موردتوجه قرار داده . زه آب کشاورزی قسمت بزرگی از آبهای ‏نامتعارف را ‏تشکیل می‌دهد. در این مقاله کاربرد آمینو اسیدهای چپ‌گرد ‏ و اسید سالیسیلیک به عنوان جایگزین مناسب برای مقابله ‏با ‏اثرات نامطلوب تنش‌های مختلف محیطی بر عملکرد گیاه در نظر گرفته شده است. با این وجود، اطلاعات کمی در ‏مورد ‏مکانیسم آنها برای کاهش تنش استفاده از منابع آبی زه‌آب وجود دارد.‏ ‏ ‏به منظور بررسی اثر استفاده از زه آب نیشکر و ‏کاربرد شاخساره‌ای آمینو اسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک بر برخی خصوصیات کمی و کیفی ارقام کاملینا آزمایشی ‏دوساله طی سال‌های زراعی ۱۴۰2-1401 و ۱۴۰3-1402 در کشت و صنعت نیشکر حکیم فارابی واقع درجنوب استان ‏خوزستان به‌صورت کرت‌های دوبار خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی ‏منابع آبی شامل سه سطح آبیاری با آب رودخانه (شاهد)،‎ ‎آبیاری تناوبی (یکبار آب رودخانه و یکبار آبیاری با آب زهکش ‏به طور متناوب) و آبیاری با زه آب نیشکر و فاکتور فرعی کاربرد شاخساره‌ای آمینواسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک در ‏پنج سطح شامل بدون کاربرد شاخساره‌ای (شاهد)، آمینو اسیدهای چپ‌گرد (حاوی آمنیو اسید آلانین، آرژنین، آسپارتیک، ‏سیستئین، گلوتامیک اسید، گلوتامین، گلسین، هیستیدین، ایزولوسین، لوسین، لیزین، متیونین، فنیل آلانین، پرولین، سرین، ‏ترئونین، تریپتوفان، تیروزین، والین از محلول پایه) به میزان یک و نیم و سه لیتر در هکتار، اسید سالیسیلیک با غلظت‌های یک ‏و دو میلی مولار در مرحله گلدهی، و دو رقم سهیل و سپهر به عنوان فاکتور فرعی فرعی بودند. نتایج نشان داد که بهترین ‏عملکرد دانه و روغن در آبیاری تناوبی با کاربرد شاخساره‌ای آمینواسیدهای چپ‌گرد سه لیتر در هکتار در رقم سهیل (1691 ‏و 687 کیلوگرم) به دست آمد. رقم سپهر در شرایط آبیاری با آب رودخانه عملکرد دانه، روغن و پروتئین بالاتری داشت. ‏کاربرد شاخساره‌ای آمینواسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک در شرایط استفاده از زه آب و عدم استفاده از زه آب بر صفات ‏عملکرد دانه، روغن و پروتئین عملکرد زیستی، و درصد روغن و پروتئین اثر مثبت داشت. رقم سپهر در شرایط استفاده از زه ‏آب عملکرد کمتری نسبت به رقم سهیل نشان داد. کاربرد برگی آمینو اسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک به عنوان ‏تنظیم‌کننده‌های بالقوه برای افزایش رشد و نمو کاملینا از طریق افزایش جذب عناصر غذایی، باعث تعدیل اثرات تنش شده و ‏عملکرد دانه و روغن را بهبود داد. براساس این نتایج مشخص شد که جهت بهبود روابط یونی در کاملینا و رسیدن به بالاترین ‏میزان عملکرد می‌توان در شرایط استفاده از منابع آب آبیاری زه آب نیشکر از رقم سهیل و کاربرد شاخصاره ای ‌اسید ‏سالیسیلیک و آمینواسیدهای چپ‌‌گرد بهره برد.‏