تاریخ تحلیلی مالکیت تلویزیون در ایران، با تأکید بر اسناد

نویسندگان

1 دانشیار گروه فرهنگ و حکمرانی , دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات ,دانشگاه امام صادق (ع), تهران , ایران

doi
10.22034/bmsp.2022.145441
چکیده

این پژوهش، با توجه به دیدگاه " لزوم تحلیل تاریخی مسائل فرهنگی و ارتباطی جهت سیاستگذاری"، موضوع انحصار‌گرایی در مالکیت تلویزیون ایران را مورد کنکاش قرار داده است. بر اساس این دیدگاه، وجود چنین مسئله‌ای محصول یک میراث تاریخی و انباشت زمانی عمیق و ریشه‌دار است. این تحقیق‌، با روش تحلیل تاریخی، به دنبال پاسخگویی به سه سؤال است: 1. نظام مالکیت تلویزیون در ایران، بر اساس اسناد و وقایع تاریخی، چه سیر تحولی‌ را طی کرده است؟ 2. آیا مالکیت تلویزیون از بدو تأسیس تا به امروز،‌ همواره انحصاری بوده است؟ 3. با وقوع انقلاب اسلامی، نظام مالکیت تلویزیون تا چه میزان دستخوش تغییر شده است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که خط سیر مالکیت انحصاری تلویزیون، ممتد، عمیق و مستمر بوده است. با وقوع انقلاب اسلامی، اگرچه روح حاکم بر اصل 44 که تعیین‌کنندة نوع مالکیت تلویزیون است، به استناد صورت مشروح مذاکرات مجلس خبرگان رهبری، انحصار‌زدایی از تلویزیون است، اما در عمل تا سال‌های اخیر،‌ معنای انحصار از آن اخذ شده و خط ممتد انحصار مالکیتی بعد از انقلاب نیز ادامه یافته است. در سال‌های اخیر، ابلاغیة رهبری انقلاب، در خصوص سیاست‌های اصل 44، علی‌رغم پشتوانة تاریخی، ظرفیت جدیدی برای انحصار‌زدایی از تلویزیون، به حساب می‌آید.