تدوین چارچوب اجرای حقوق شهروندی مبتنی‌بر خط‌مشی‌گذاری عمومی در سازمان‌های دولتی ایران

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، ایران، تهران

2 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشگاه خوارزمی، ایران، تهران

3 استادیار دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، ایران، تهران

4 دانشیار دانشکده مدیریت، دانشگاه هوایی شهید ستاری، ایران، تهران

doi
10.22034/mr.2021.4014.4025
چکیده

حقوق شهروندی به‌عنوان یکی از مهمترین مؤلفه‌های حقوق فردی، سهم بسزایی در احساس عدالت اجتماعی و در نهایت توسعه سیاسی دارد که با ادامه روند، ارکان اصلی توسعه پایدار را در نظام و دولت کامل خواهد کرد. هدف از این پژوهش تدوین چارچوب اجرای حقوق شهروندی مبتنی‌بر خط‌مشی‌گذاری عمومی در سازمان‌های دولتی ایران است. این پژوهش از نظر هدف اکتشافی و از نوع کیفی است که از روش نظریه‌پردازی داده‌‌بنیاد با روش استراوس و کوربین استفاده شده است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش شامل خبرگان، سیاستگذاران، مدیران و محققان فعال در حوزه حقوق شهروندی بودند که از روش‌ نمونه‌گیری قضاوتی هدفمند برای انتخاب آنان استفاده شد. براساس نتایج کدگذاری باز و محوری، عوامل علّی مؤثر بر اجرای حقوق شهروندی شامل کیفیت زندگی کاری کارکنان، داشتن آزادی بیان، پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری، فرهنگ سازمانی، اسناد و قوانین بالادستی و عوامل زمینه‌ای شامل آموزش و توسعه و مهارت‌افزایی، تیم‌سازی، الزامات فرهنگی - اجتماعی، الزامات قانونی، توان اجرایی و زیرساخت فناوری اطلاعات و عوامل مداخله‌گر شامل چالش‌های مدیریتی، چالش‌های سازمانی، موانع قانونی و سیاستی - حاکمیتی بودند. همچنین راهبردهای اجرای حقوق شهروندی شامل کشف استعداد، تفکرگرایی، خودباوری، رسانه‌های جدید، شبکه‌سازی و ارتباطات سازنده و پیامدهای اجرای حقوق شهروندی نیز شامل مسئولیت‌پذیری و عشق به کار، انسجام‌گرایی، افق بلند داشتن، حفظ کرامت، عزت ‌نفس و ارزش‌های انسانی کارکنان بود.