فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران اقتصادی مزمن در سال‌های اخیر، با تضعیف قدرت خرید و افزایش ناامنی معیشتی، گروه‌های اجتماعی فرودست را ناگزیر به بازتعریف شیوه‌های تأمین زندگی روزمره کرده است. در این میان، کارگران ساختمانی روزمزد به دلیل بی‌ثباتی شغلی، دستمزد پایین و ضعف حمایت‌های نهادی، بیش از سایر گروه‌ها در معرض پیامدهای این بحران قرار دارند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل الگوهای کنش اقتصادی کارگران ساختمانی در مواجهه با بحران اقتصادی جاری است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه مبنایی انجام شده است. میدان پژوهش را کارگران ساختمانی روزمزد فعال در شهر مشهد در سال ۱۴۰۰ تشکیل داده‌اند که با نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اشباع نظری، ۱۴ نفر از آنان انتخاب و با مصاحبه عمیق روایتی مطالعه شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد کارگران ساختمانی در مواجهه با بحران اقتصادی، راهبردهایی همچون کاهش تحمیلی سطح نیازها، تغییر الگوی مصرف به سمت ضروریات، استفاده از اندوخته‌های محدود و فروش دارایی‌های بادوام را به‌کار می‌گیرند. اگرچه این کنش‌ها در کوتاه‌مدت بقا را ممکن می‌کنند، در بلندمدت به تضعیف امنیت اقتصادی، فرسایش شبکه‌های حمایتی، افت کیفیت زندگی، کاهش رضایت‌مندی و افزایش احساس ناکامی منجر می‌شوند. تداوم این وضعیت، زمینه‌ساز بازتولید و تعمیق فقر در میان کارگران ساختمانی روزمزد است.