حزم اطلاعاتی در سامانة هشداردهی آینده‌نگرانه‌؛ رهیافتی بومی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

هشداردهی با نگاهی آینده‌نگرانه، اهمیتی ویژه و ضرورتی بنیادین در حوزه‌های اطلاعاتی ـ امنیتی دارد تا با شناخت پیش‌دستانه از فرصت‌ها و تهدیدهای پیش رو، احتمال بروز آسیب، خطر، تهدید و بحران را روشن سازد و همین کارکرد متمایز اطلاعات در همة زمان‌ها در سطوح سه‌گانة راهبردی، عملیاتی و تاکتیکی است. حزم در متون دینی، نوعی دوراندیشی با بصیرت و هوشیاری همراه با آینده‌نگری است؛ که در کنار توجه به مؤلفه‌های مهم و مرتبط با بحث هشداردهی آینده‌نگرانه، تأکید بر احتیاط به­عنوان شرطی عقلانی و نکته‌ای کلیدی شده است. ازاین­رو می‌توان از امکان طرح آن در هشداردهی آینده‌نگرانه در حوزه‌های اطلاعاتی ـ امنیتی سخن گفت. در بررسی‌های روایی در متون دینی، مؤلفه‌های بسیاری در مفهوم حزم قابل استنباط است؛ این مؤلفه­ها ما را به این نتیجه رهنمون می‌سازد که می‌توان حزم را به­عنوان رهیافتی دینی در موضوع هشداردهی آینده‌نگرانه در حوزه‌های اطلاعاتی ـ امنیتی مطرح ساخت. حزم اطلاعاتی در یک تحلیل شامل پنج مؤلفة کلان است: «احتیاط و ظن‌ورزی خردمندانه»، «کیاست و زیرکی مدبرانه»، «مشورت‌طلبی و مشورت‌پذیری فعالانه»، «فرصت‌جویی آگاهانه» و نیز «بررسی و تصمیم شناختمند هوشیارانه». این نوشتار در بررسی اجمالی آینده‌نگاری، هشداردهی، حزم و مباحث مرتبط با آنها الگوی تحلیل خود را اسنادی مکتوب قرار داده و تکنیک تحلیل نیز توصیفی ـ تحلیلی با روی‌آوردی تفسیری با نگاهی اجتهادی است.