فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران ارزی یا افزایش شدید، مستمر و غیر­ارادی نرخ ارز به­دلیل تبعات مخرب آن بر شاخص­های کلان اقتصادی به­ویژه تورم و بی­ثبات­سازی به­عنوان یک تهدید و چالش برای اقتصاد و امنیت اقتصادی شناخته می­شود. در اقتصاد ایران بحران ارزی در مقاطع متعددی واقع شده که آخرین و شاید مهمترین آن در سال 97 رخ داد، که تبعات گستردۀ سیاسی امنیتی و اقتصادی به­دنبال داشت و دارد. بررسی علل و عوامل و شناسایی سهم هر­یک در این واقعه بسیار حائز اهمیت است و می­تواند چراغ راه برای ادامۀ مسیر حکمرانی اقتصادی باشد. از­این­رو در پژوهش حاضر تلاش شد تا از طریق مصاحبه با 40 نفر از عوامل و خبرگان دخیل در موضوع علل مؤثر بر این واقعه شناسایی و با استفاده از روش گروه تمرکز، اهمیت و وزن هر­یک از عوامل شناسایی گردد. نتایج نشان می­دهد اگرچه بازگشت تحریم­های یک­جانبۀ امریکا توسط ترامپ در سال 97 نقش زمینه­ای برای تغییر در انتظارات بازار ارز داشت، اما مهمترین عامل در بروز شوک ارزی سال 97، قطع مداخلۀ ارزی بانک مرکزی در بازار آزاد بود که در گام بعد با سوء مدیریت و سیاست نادرست تعیین نرخ 4200 تومان برای ارز در ابتدای سال 97 منجر به تشویق و جهش تقاضای ارز و عدم­ بازگشت و احتکار ارز توسط صادرکنندگان بزرگ و عمدتاً وابسته به دولت در طرف عرضه شد.