فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از انجام پژوهش حاضر ارزیابی غلظت برخی از فلزات سنگین در شیر تولیدی گاوداری‌های صنعتی استان قزوین بود. برای انجام این تحقیق با مراجعه مستقیم نمونه‌های شیر مربوط به 35 گله صنعتی گاو شیری تحت پوشش اتحادیه دامداران استان قزوین در شهرستان‌های مختلف استان شامل آبیک، قروین، تاکستان، بوئین‌زهرا و البرز در دو روز متوالی جمع‌آوری گردید. پس از نمونه‌گیری بلافاصله نمونه‌های اخذ شده به آزمایشگاه تخصصی اندازه‌گیری فلزات سنگین ارسال شد و میزان فلزات سنگین شامل سرب، کادمیوم، کروم، نیکل و جیوه در آنها اندازه‌گیری شد. سپس داده‌های حاصله در قالب طرح کاملاً تصادفی مورد آنالیز و بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که غلظت سرب، کادمیوم و کروم شیر به ترتیب 77/3±43/1، 24/2±70/0 و 27/1±07/1 میکروگرم در کیلوگرم بود و از نظر غلظت این عناصر بین شهرستان‌های مختلف تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. میانگین غلظت نیکل و جیوه در شیر گاوداری های مورد مطالعه به ترتیب30/0±63/0 و 37/0±39/0 بود و از نظر غلظت نیکل و جیوه تفاوت بین شهرستان‌های مختلف استان معنی‌دار بود و سطح آلودگی شهرستان آبیک از نظر این عناصر بالاتر بود(02/0=P و 03/0=P ). در مجموع از آنجا که غلظت عناصر مورد بررسی کمتر از حداقل سطوح خطرساز است، شیر تولیدی در استان قزوین می‌تواند به عنوان یک محصول کم‌خطر از نظر غلظت فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، نیکل، کروم و جیوه) جهت مصرف در تغذیه انسان تلقی گردد.