فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شیر یکی از مهم‌ترین اجزای غذایی انسان است. آلودگی محیط‌زیست باعث حضور میکرو‌آلاینده‌ها (سموم دفع آفات و فلزات سمی) در زنجیره غذایی می‌شود و غلظت این آلاینده‌ها باید به‌طور مستمر کنترل شود. هدف از این مطالعه شناسایی سطح سموم دفع آفات (ارگانوکلره و ارگانوفسفره) و باقی‌مانده سرب در شیرهای توزیع‌شده در شهر اصفهان بود. در مجموع 30 نمونه شیر گاو (25 نمونه شیر پاستوریزه از کارخانه‌های مختلف و 5 نمونه شیر خام از فروشگاه‌های لبنیات سنتی) به‌صورت تصادفی جمع‌آوری و ازنظر 50 نوع آفت‌کش ارگانوکلره و ارگانوفسفره رایج و سرب موردبررسی قرار گرفت. باقیمانده آفت‌کش‌ها و سرب به ترتیب با استفاده از "کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی" و " طیف بینی نشری اتمی با پلاسمای جفت شدۀ القایی" اندازه‌گیری شدند. سطح باقیمانده سموم دفع آفات در شیرهای مورد آزمایش زیر حداکثر حد باقی‌مانده تعیین‌شده توسط کدکس بود. میانگین سطح سرب به‌دست‌آمده از 30 نمونه 7/3±7/6 میکروگرم بر لیتر، با دامنه 4 تا 1/22 میکروگرم بر لیتر بود. باقیمانده سرب فقط در یک نمونه از حداکثر حد باقی‌مانده تعیین‌شده توسط کدکس (20 میکروگرم بر لیتر) فراتر بود. نتایج نشان می‌دهند که آلاینده‌های موردنظر در شیرهای مورد آزمایش در محدوده مجاز بودند. نتایج این مطالعه لزوم ایجاد برنامه‌های پایشی مستمر جهت اندازه‌گیری فلزات سنگین و بقایای سموم دفع آفات را در شیر در مناطق مختلف ایران مشخص می‌کند. این برنامه‌ها باعث ارتقای سلامت محصولات غذایی و کاهش خطر مواجهه مصرف‌کنندگان با مواد مضر می‌شوند.