پایش ژنتیکی جایگاه‌های ایمونوژنتیک کمپلکس سازگاری بافتی کلاس-1 در موش‌های BALB/c

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22092/vj.2020.342260.1699
چکیده

آزمایش‌‌های کنترل کیفیت ژنتیک حیوانات آزمایشگاهی از فرآیندهای مهم تولید و پرورش حیوانات آزمایشگاهی است. هدف این پژوهش، پایش ژنتیکی جایگاه‌‌های ایمونوژنتیکی H-2Kو H-2Dدر موش‌‌های همخون BALB/c مورد استفاده در ایران بود. در این آزمایش، بر اساس استاندارد FELASA از بافت طحال تعداد 30 سر موش BALB/c (15 نر و 15 ماده) نمونه‌برداری شد. سپس با استفاده از کیت‌‌های اختصاصی استخراج RNA و سنتز cDNA انجام شد. برای تعیین وضعیت ژنتیکی مارکرهای مد نظر، به‌‌ترتیب قطعات 820 و 295 جفت بازی از توالی ژن کد‌‌کننده‌‌ی H-2D و H-2K با روش PCR و پرایمرهای اختصاصی تکثیر شد. تفاوت‌‌های نوکلئوتیدی در قطعات تکثیر شده نسبت به توالی مرجع، وجه تمایز بین آلل‌‌ها و هاپلوتایپ‌‌های مختلف قرار گرفت. توالی نمونه‌‌های مورد آزمایش با استفاده از روش توالی‌‌یابی سنگر تعیین و پس از پیرایش اولیه و مقایسه با آلل‌‌های استاندارد موش نژاد BALB/c، وضعیت ژنتیکی برای مارکرهای مورد آزمایش تعیین شد. نتایج نشان داد که از تعداد 30 سر موش مورد آزمایش، تعداد 25 سر در جایگاه H-2K  دارای آلل d (آلل استاندارد موش BALB/c) بود، یک سر موش آلل d جهش یافته و 4 سر دارای آلل k بودند. همچنین از کل نمونه‌‌ها، تعداد 25 سر در جایگاه H-2D دارای آلل d منطبق با توالی مرجع بودند. در این جایگاه، تعداد 3 سر موش آلل d جهش یافته و 2 سر آلل غیر از d داشتند. بین موش‌‌های نر و ماده از نظر فراوانی آلودگی ژنتیکی تفاوتی وجود نداشت (05/0<P). از مجموع 30 سر موش، 25 سر هاپلوتایپ d داشتند که هاپلوتایپ استاندارد موش‌‌های BALB/c است. این نتایج نشان از آلودگی حدود 17 درصدی در جایگاه‌‌های مورد مطالعه در کلنی موش‌‌های BALB/c داشت که احتمالاً ناشی از جهش‌‌های تک نوکلئوتیدی و یا آمیزش‌‌های کنترل نشده باشد. در کل، نتایج این پژوهش نشان داد که حداکثر حدود 83% موش‌‌های BALB/c مورد آزمایش از نظر جایگاه‌‌های ژنی H-2K و H-2D خلوص دارند.