تأثیر جیرههای مختلف غذایی بر ویژگی های زیستی سوسک زرد آرد، Tenebrio molitor (Col.: Tenebrionidae)
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 گروه گیاهپزشکی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران
doi
10.22124/iprj.2026.33395.1683چکیده
سوسک زرد آرد (L.) Tenebrio molitor منبعی غنی از پروتئین برای خوراک دام، طیور وآبزیان می باشد. در این تحقیق تأثیر 10 جیره غذایی (شامل پسماند صنایع غذایی: ضایعات نان صنعتی، ماکارونی و بیسکوئیت و ضایعات کشتارگاه های صنعتی مرغ و ماهی) بر ویژگی های زیستی سوسک زرد آرد در شرایط آزمایشگاهی (دمای 2±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10±65 درصد و 24 ساعت تاریکی) مورد بررسی قرار گرفت. از مخلوط 85 درصد سبوس گندم، پنج درصد مخمر نان و 10 درصد هویج بهعنوان جیره غذایی شاهد استفاده شد. نتایج نشان داد استفاده از ضایعات صنایع غذایی وکشتارگاهی اثرات معنیداری بر شاخص های زیستی سوسک زرد آرد دارد. جیرههای دارای مقادیر بالای ضایعات بیسکوئیت و پودر ضایعات ماهی موجب تلفات کامل لاروها می شوند. در حالیکه جایگزینی پسماند پودر ماهی در مقادیر کم (5%) باعث بهبود معنیدار برخی از پراسنجه ها مانند وزن لارو سن آخر ( 0.011 ±0.132 گرم) و زمان نشوونمای لاروی (4/44±61.84روز) نسبت به سایر تیمارها می شود؛ ولی میزان تخمگذاری کل (15/43±57/8تخم) را نسبت به جیره غذایی استاندارد (14/70±92/20تخم) بهطور معنیداری کاهش میدهد. گنجاندن محدود منابع مشتقشده از پروتئین حیوانی در جیره غذایی سوسک زرد آرد ممکن است برخی از ویژگیهای رشدی این حشره را بهبود بخشد، اما افزودن بیش از حد برخی ضایعات کشتارگاهی و صنایع غذایی بیانشده می تواند تأثیر منفی بر زندهمانی و عملکرد تولیدمثلی آن داشته باشد.