فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنه تارتن دو لکه­ ای Tetranychus urticae Koch، به بیش از 150 گونه گیاهی خسارت اقتصادی وارد می ­کند. با توجه به اثرات نامطلوب استفاده از کنه کش­ ها و ایجاد مقاومت در کنه ­های گیاهی، روش ­های کنترل سازگار با محیط زیست مانند پرتودهی، که یکی از روش ­های سازگار با محیط زیست می ­باشد مورد توجه قرار گرفته است. در پژوهش حاضر، اثر اشعه UV-C روی پراسنجه ­های جمعیتی کنه تارتن دو لکه ­ای در شرایط آزمایشگاهی [دمای °C 25±3، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره نوری 16:8 ساعت (تاریکی: روشنایی)] در زمان­ های صفر، 4، 8، 12 و 16 دقیقه روی تخم­ های هم­سن این آفت مورد بررسی قرار گرفت. افزایش مدت زمان پرتودهی، موجب کاهش طول عمر کنه بالغ ماده از 22/25 به 19/38روز شد. میزان باروری از 39 به 17/31تخم و طول دوره تخمگذاری از 14/35به 8/72 روز کاهش یافت. نرخ ذاتی افزایش جمعیت در شاهد و 16 دقیقه پرتودهی با یک کاهش معنی‌داری به‌ترتیب 005/0±0/201 و 010/0±0/098 در روز بود. کم­ترین و بیش­ترین مقدار نرخ خالص تولید­مثل (R0) به‌ترتیب در زمان­ 16 دقیقه پرتو­دهی و شاهد، 5/62 و 26/81 تخم به ازای هر ماده بود. بنابراین، رشد جمعیت با افزایش مدت زمان پرتودهی نسبت به شاهد کاهش یافت. نتایج به­ دست‌آمده نشان­ دهنده اثرات منفی پرتو­دهی اشعه فرا­بنفش روی پراسنجه ­های رشدی و رشد جمعیتی کنه تارتن می ­باشد.