اثر اسانس‌ مریم‌گلی و مرزه بر باکتری‌های استافیلوکوک آرئوس، استرپتوکوک آگالاکتیه و اشرشیاکلی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس،گنبد کاووس، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس،گنبد کاووس، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس،گنبد کاووس، ایران

doi
10.22092/vj.2020.341736.1687
چکیده

برای درمان بیماری‌های باکتریایی با توجه به عوارض مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها نیاز به مواد ضد‌باکتریایی جدید و طبیعی است و یکی از این مواد روغن‌های اسانسی گیاهان دارویی هستند لذا این مطالعه به‌منظور بررسی فعالیت ضد‌باکتریایی اسانس‌های مرزه و مریم‌گلی و مقایسه آن‌ها با آنتی‌بیوتیک‌های جنتامایسین و آموکسی‌سیلین علیه باکتری‌های استافیلوکوک آرئوس، استرپتوکوک آگالاکتیه و اشرشیاکلی انجام شد. شناسایی ترکیبات شیمایی اسانس با آنالیز به‌روش GC/MS انجام شد. حداقل غلظت بازدارنده رشد (MIC) و حداقل غلظت باکتری‌کشی (MBC) اسانس‌ها به روش رقیق‌سازی لوله‌ای و حساسیت باکتری به اسانس‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها با استفاده از دیسک دیفیوژن تعیین گردید و تاثیر اسانس‌ها بر منحنی رشد باکتری‌ها در ساعت‌های 0، 6، 10 و 24 مطالعه شد. مهم‌ترین ترکیبات مریم‌گلی کارواکرول(01/61%) و تیمول(41/20%) و مرزه اکالیپتول(45/32%) و کارواکرول( 24/28%) بود. از نظر MIC و MBC اسانس مریم‌گلی بیشترین تأثیر را علیه باکتری استافیلوکوک آرئوس (به‌ترتیب  009/0 % و 019/0%) و اسانس مرزه بیشترین تأثیر را علیه باکتری استرپتوکوک آگالاکتیه( به‌ترتیب 078/0% و 156/0%) داشت. در دیسک دیفیوژن نیز اثر ضد‌باکتریایی اسانس‌ها تفاوت معنی‌داری با جنتامایسین و آموکسی سیلین/کلاولانات نداشت و تاثیر مریم‌گلی قوی‌تر از مرزه بود. در منحنی رشد، غلظت MIC اسانس‌ها ساعت 24 باعث کاهش معنی‌دار تعداد باکتری‌ها شدند. به‌طور‌کلی اسانس مریم‌گلی با دارا بودن ترکیبات ضد‌باکتریایی قوی (کارواکرول و تیمول) بیشتر، اثر قوی‌تری از مرزه علیه باکتری‌ها داشت و اثر ضد‌باکتریایی هر دو اسانس تفاوت معنی‌داری با دو آنتی‌بیوتیک جنتامایسین و آموکسی سیلین/کلاولانات نداشت که نشان دهنده اثر قابل قبول اسانس‌هاست.